بایسته های دیپلماسی رسانه ای جمهوری اسلامی ایران در چارچوب سیاست موازنه قوا در دوران پسابرجام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی ،دانشکده حقوق و علوم سیاسی ،دانشگاه علامه طباطبایی،تهران ،ایران

2 دانشجوی دکتری سیاستگذاری ,عمومی،گروه حقوق و علوم سیاسی،دانشکده علوم های همگرا،دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد علوم و تحقیقات تهران

چکیده

رشد سریع فناوریهای ارتباطی، دولتها را با این حقیقت روبهرو کرده که شکل جدیدی از دیپلماسی، در قالب دیپلماسی رسانهای، وارد عرصة معادلات بینالمللی شده است. در این دیدگاه، نسبت به دیپلماسی، رسانه ابزاری تلقی میشود که سیاستمداران با استفاده از آن، دیدگاه خود را محک میزنند و از رسانه، به عنوان ابزاری در جهت ارتقای منافع ملی استفاده میکنند. در این میان، اهمیت دیپلماسی رسانهای برای جمهوری اسلامی ایران، در دوران پسابرجام و با در نظر گرفتن خروج آمریکا از برجام و اتخاذ راهبرد "رئالیسم تهاجمی" و اعمال " فشار حداکثری" بر ایران، دوچندان میشود. از این رو پژوهش حاضر، با استفاده از روش فراترکیب، در چارچوب نظریة همگرایی رسانه‌‌ها و با در نظر گرفتن ظرفیت رسانهای موجود در ایران، این موضوع را بررسی میکند که چگونه جمهوری اسلامی ایران، با استفاده از ظرفیتهای رسانهای خود " سیاست موازنة قوا " را در پیش گیرد و در تغییر رویکرد جامعة بینالمللی در قبال ایران مؤثر عمل کند. نتایج این پژوهش نشان میدهد، جمهوری اسلامی ایران، باید با به کارگیری بازوهای رسانهای و بازتعریف منافع ملی خود در شرایط جدید، و تمرکز بر دو حوزة محوری سیاست و افکار عمومی و توسعة همکاریهای رسانهای کشورهای همسو و همپیمان، همچون چین و روسیه نسبت به ایجاد موازنة قوا در برابر آمریکا در عرصة منطقهای و جهانی اقدام کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Iran 's media diplomacy requirements In the framework of the balance of power policy in the Post-JCPOA ara

نویسندگان [English]

  • Abbas ali rahbar 1
  • Mohamad mahdi Golshahi 2
1 Associate Professor, Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
2 PhD student in public policy, Department of Law and Political Science, Faculty of Convergent Sciences, Islamic Azad University, Tehran Science and Research Unit (corresponding author), Tehran, Iran. email:
چکیده [English]

The rapid growth of communication technologies has made governments face the fact that a new form of diplomacy, namely “media diplomacy”, has entered the arena of international equations. From this perspective, compared to the conventional diplomacy, the media is considered aa a tool that politicians use to test their views and a tool to promote national interests. In the meantime, the media diplomacy for the Islamic Republic of Iran, in the post-JCPOA era by taking into account the withdrawal of the United States from the Nuclear Agreement and adoption of the strategy of "offensive realism" and the application of the "maximum pressure" against Iran, has become ever more important. Therefore, the current research, using the meta-combination analysis, in the framework of the theory of media convergence and considering the existing media capacity in Iran, investigates how the Islamic Republic of Iran, by using its media potentials, to employ the "Balance of Power Policy" and become more effective in changing the approach of the international community towards Iran. The results of this research show that the Islamic Republic of Iran, by using its media arms and redefining its national interests in new circumstances, and focusing on the two central areas of politics and public opinion and developing media cooperation with friendly and allied countries, such as China and Russia, to create a balance of power against America in the regional and global arena.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Media Diplomacy
  • Theory of Media Convergence
  • Islamic Republic of Iran
  • Post- JCPOA era
اسماعیلی، علی‌محمد. 1389. دیپلماسی رسانه‌ای با تأکید بر نقش سازمان صداوسیما. تهران: جام‌جم.
بزرگمهری، مجید و فاطمه نعمتی. 1390. "تأثیر دیپلماسی رسانه‌ای بر سیاست خارجی: تبیین راهکارها". فصلنامه علوم سیاسی. دورة 4. شمارة 17: 139 ـ 158.
خرازی‌آذر، زهرا. 1394. کمپین دیپلماسی رسانه‌ای: عطف به ارتباطات استراتژیک. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
خرازی‌آذر، زهرا. 1388. جریان‌شناسی جهانی رسانه‌های بزرگ. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی.
کاستلز، مانوئل. 1396. قدرت ارتباطات. ترجمة حسین بصیریان جهرمی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
امین‌‌فرد، احمد. 1396. "راهبردهای ارتقای دیپلماسی رسانه‌ای در زمینة توسعة فرهنگی ایران برای دوران پسابرجام". فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات. سال 14. شماره 50: 139 ـ 168.
امین‌فرد، احمد و هادی خانیکی. 1398. " راهبرد ارتقای دیپلماسی رسانه‌ای جمهوری اسلامی در راستای توسعه پایدار اقتصادی ایران در دوران پسابرجام". فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی. دوره 9. شماره 31: 97 ـ 114.
بیات، محمود. 1385. دیپلماسی دیجیتال، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت خارجه.
بورقانی‌فراهانی، سهیلا و رضا رضایی. 1392. " دیپلماسی رسانه‌ای سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی". فصلنامه پژوهش‌های سیاسی و بین‌المللی. سال 5. شماره 17: 77 ـ95 .
تاجریان، علیرضا؛ عباس اسدی و فاطمه عیدی. 1396. " دیپلماسی رسانه‌ای در مذاکرات هسته‌ای (تعامل جامعه بین‌الملل با دولت روحانی)". دوفصلنامه پژوهشنامه ایرانی سیاست بین‌الملل. سال 5. شماره 2: 38 ـ 56.
جلال‌پور، شهره؛ کیانوش پای‌فرد و محمد فلاح. 1395. " واکاوی ساز و کارها و اهداف جنگ نرم". فصلنامه مطالعات قدرت نرم. سال 6. شماره 14: 129 ـ 151.
خاشعی، وحید و مهرداد مراد امامزاده. 1390. " درآمدی سیاستگذارانه بر کارایی قدرت نرم در صحنه روابط بین‌الملل". فصلنامه مطالعات قدرت نرم. سال اول. شماره 3: 51 ـ 76.
خرازی‌آذر، زهرا. 1394الف. " درک مفهوم دیپلماسی رسانه‌ای‌؛ رسانه‌ها به مثابه بازیگران نوین". فصلنامه تخصصی علوم سیاسی. سال 11. شماره 32: 117 ـ 135.
خرازی‌آذر، رها. 1394ب. " دیپلماسی رسانه‌ای؛ توان نوین استرتژیک کشورها". فصلنامه مطالعات رسانه‌ای. سال 10. شماره 29: 113 ـ 122.
خلیل‌زاده، سید محمد‌مهدی. 1389. دیپلماسی رسانه‌ای. تهران: دفتر مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها.
دهشیری، محمدرضا. 1388. " رسانه و فرهنگ‌سازی". فصلنامه تحقیقات فرهنگی. دوره 2. شماره 8 : 179 ـ 208.
رستگار، امیر؛ باقر ساروخانی؛ اصحاب حبیب‌زاده و شهناز هاشمی. 1397. " الگوی دیپلماسی رسانه‌ای در مراکز روابط عمومی: یک مطالعه کیفی". فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات. سال 14. شماره 53: 73 ـ 96. ساداتی، نصرااله. 1393. " نقش شبکه‌های برون‌مرزی رسانه ملی در دیپلماسی رسانه‌ای با تأکید بر شبکه‌‌های العالم و پرس تی وی". فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی. سال 21. شماره 3: 99 ـ 120.
ساروخانی، باقر. 1383. " اقناع، غایت ارتباطات". فصلنامه علوم اجتماعی. دوره 2. شماره23: 93 ـ115.
سازمند، بهاره؛ ابوالفضل عظیمی و علی‌اکبر نظری. 1389. " نظریه موازنه قدرت والتز : نقد بررسی کارآمدی آن در عصر حاضر". فصلنامه روابط خارجی. سال 2. شماره 4: 251 ـ 274.
سلطانی‌فر، محمد و لیلا خانزاده. 1393." بررسی ضرورت بازتعریف منافع ملی در عصر دیپلماسی رسانه‌ای". فصلنامه رسانه. سال 26. شماره 2: 25 ـ 44.
سلطانی‌فر، محمد و لیلا خانزاده. 1392. " دیپلماسی رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران (فرصت‌ها، چالش‌ها، آسیب‌شناسی و راهبردها". فصلنامه مطالعات فرهنگ و ارتباطات. سال 14. شماره 22: 181 ـ 205.
سلطانی‌فر، محمد؛ شهناز هاشمی و لیلا خانزاده. 1391. " نقش دیپلماسی رسانه‌ای در حفظ منافع ملی کشور". فصلنامه راهبرد اجتماعی و فرهنگی. سال اول. شماره 4: 196 ـ 222.
شاه‌محمدی، عبدالرضا و علیرضا قرائتی. 1391. " تأثیر دیپلماسی رسانه‌ای بر تبادل فرهنگی کشورها". فصلنامه مطالعات رسانه‌ای. سال 7. شماره 19: 97 ـ 108.
طاهریان، مریم. 1388. " نقش رسانه‌های مختلف در انتخابات". مجموعه مقاله‌ها رسانه و مشارکت سیاسی. تهران: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک مرکز تشخیص مصلحت نظام .
عاملی، حامد؛ زهرا خرازی‌آذر و افسانه مظفری. 1395. " دیپلماسی شبکه‌ای به‌مثابه دیپلماسی آینده: نقش تکنولوژی نوین رسانه‌ای در دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران". فصلنامه تخصصی علوم سیاسی. سال 12. شماره 34: 75 ـ 95.
علائی، حسین. 1391. " تحلیل تغییرات موازنه قوا در خاورمیانه در پی قیام‌های مردمی در کشورهای عربی". فصلنامه سیاست خارجی. دوره 26. شماره 4: 845 ـ 864 .
قوام، عبدالعلی. 1384. " از دیپلماسی مدرن به دیپلماسی رسانه‌ای". فصلنامه حقوق عمومی. دوره 7. شماره 17: 7 ـ 19.
کریمی، کیانوش و جلال غفاری. 1397. " مدل تأثیرگذاری بر افکار عمومی در فضای مجازی به کمک قابلیت بازی وارسازی". فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین. سال 5. شماره 17: 137 ـ 172.
گنجی‌دوست، محمد. 1387. " تحولات دیپلماسی در عصر اطلاعات". فصلنامه سیاست. دوره 38. شماره 1: 185 ـ 212.  
گیلبوا ، ایتان. 1388. ارتباطات جهانی و سیاست خارجی. ترجمة: دکتر حسام‌الدین آشنا و محمدصادق اسماعیلی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
مبینی‌کشه، زهرا و یگانه سادات طباطبایی.1393. " دیپلماسی رسانه‌ای در سیاست خارجه جمهوری اسلامی ایران". مطالعه موردی: دولت یازدهم". فصلنامه پژوهش‌های سیاسی. سال 4. شماره 9: 109 ـ 132.
مختاری، محمدعلی. 1388. " رسانه و جهت‌گیری افکار عمومی در تصمیم‌گیری عمومی". فصلنامه علوم اجتماعی. سال 6. شماره 24: 70 ـ 77.
محسنیان ‌راد، مهدی. 1387. " آسیب‌شناسی مخاطب‌پنداری در حوزه رسانه‌ها، جهانی شدن و عصر پس از دهکده جهانی". فصلنامه تحقیقات فرهنگی. سال اول. شماره 3: 79 ـ 113.
مصلی‌نژاد، عباس. 1390. " تحلیل سیاست موازنه قدرت ایران در رهیافت رئالیستی و نئو رئالیستی". فصلنامه
پژوهش‌های روابط بین‌الملل. دوره نخست. شماره 1: 131 ـ 158.
میناوند، محمدعلی. 1387. معضلات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری دیپلماسی رسانه‌ای. تهران: انتشارات پژوهشکده تحقیقات استراتژیک .
 
BNNN/jhjj-ollier, D. 2003he Rise of Netpolitik: How The Internet is Changing Inyernational politics Media + Society
Bollier, D. 2003. The Rise of Netpolitik: How The Internet is Changing International poliics and Diplpmaey, Washington D.C. The Aspen Instotute.
Boyd, D. 1997. “International Radio broadcasting in Arabic: A Survey of Broadcasters and Audiences”, Gazette, Vol. 59 (6).
Delaney, Robert, F. 1968. Public Diplomacy, Public relations and public diplomacy: Conceptual convergences.
Gilboa, E. 2002. “Global Communication and Foreign Policy”. Journal of Communication, 52(4): 731–748.
Sandelowsk: M. & Barros, J. 2007. Handbook for synthesizing Qualitative Reqsearch. Newyork: springer publishinh company Inc.ocial
Taylor, P.M. 1997. Global Communicatio, International Affairs and The Media Since 1945, New York: Routledge.
Waltz, Kenneth N. 1979. Theory of International Politics, New York: McGraw Publishing Company.