تحلیل دریافت پیام‌های آموزشی مجموعه‌های تلویزیونی مطالعه خوانش تماشاگران زن سریال پریا

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر سازمان صدا و سیما

چکیده

مقالة حاضر، با هدف مطالعة دریافتهای مخاطبان از پیامهای آموزشی مجموعههای تلویزیونی، قصد دارد به این پرسش پاسخ دهد که دلایل و انگیزة زنان از تماشای مجموعة تلویزیونی  “پریا ”چیست. برای اجرا از روش تحقیق کیفی و تکنیک مصاحبة عمیق استفاده و با 40 نفر از زنان تماشاگر 20 تا 50ساله گفتوگوهایی انجام شد. یافتهها مبین آن است که زنان بینندة سریال پریا بر اساس سلایق و انگیزههای متفاوت شخصی، به تماشای مجموعه نشستهاند؛ دستیابی به اطلاعات و آگاهی عمومی، فراغت از مشغلههای روزمره، مقایسة روابط بین فردی خود با شخصیتهای داستان، مدیریت بنیان خانواده، از دلایل و انگیزههای جذب زنان به مجموعة تلویزیونی پریا بوده است. تماشاگران زن متناسب با نگرش و عادات روزانة فردی، تفسیرهای مختلفی از متن سریال پریا داشتند. تماشای این مجموعه، فهم جمعی بینندگان را، دربارة موضوع ایدز و راههای مقابله با آن افزایش داده است. کارکرد آگاهیبخش و اطلاعرسانی رسانههای جمعی، در مورد سریال پریا بهدرستی نمود یافته و این مجموعه، ضمن سرگرمی، اطلاعات مفیدی از بیماری ایدز به تماشاگران انتقال داده است. همچنین زنان از روابط بین فردی شخصیتهای سریال آموخته و آن را در تعاملها و محیطهای فردی و اجتماعی خود لحاظ کردهاند.

کلیدواژه‌ها


 
منابع
اباذری، یوسف و حسن چاوشیان (1381)، “از طبقه اجتماعی تا سبک زندگی رویکردهای نوین در تحلیل جامعه شناختی هویت اجتماعی”، نامه علوم اجتماعی، شمارة 2.
استرینانی، دومینیک (1379)، مقدمه‌ای بر نظریه‌های فرهنگ عامه، ترجمة ثریا پاک‌نظر، نشر گام‌نو، تهران.
استوری، جان (1386)، مطالعات فرهنگی درباره فرهنگ عامه، ترجمة حسین پاینده، نشر آگه، تهران.
بارکر، کریس (1387)، مطالعات فرهنگی: نظریه و عملکرد، ترجمة مهدی فرجی و نفیسه حمیدی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران.
بنت، اندی (1386)، فرهنگ و زندگی روزمره، ترجمة لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان، نشر اختران، تهران.
بنی اسدی، مبینا (1388)، سریال‌های تلویزیونی و زندگی روزمره، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی
تیلور، برایان و تامس لیندلف (1388)، روش‌های تحقیق کیفی در ارتباطات، ترجمة عبدلله گیویان، نشر همشهری، تهران.
رضوی‌زاده، سیّدنورالدین (1384)، “ بررسی تأثیر رسانه‌ها بر تمایل به تغییر سبک زندگی روستایی”، دو فصلنامة علوم اجتماعی، شمارة 31.
رودنبولر، اریک دبلیو (1387)، ارتباطات آیینی،  ترجمة عبدالله گیویان، انتشارات امام‌صادق(ع)، تهران.
ساروخانی، باقر (1377)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، جلد اول، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران.
سورین، ورنر و جیمز تانکارد (1381)،  نظریه‌های ارتباطات، ترجمة علیرضا دهقان، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
فاضلی، محمد(1382)، مصرف و سبک زندگی، قم، انتشارات صبح صادق.
کاظمی، عباس (1388)، مطالعات فرهنگی، مصرف فرهنگی و زندگی روزمره در ایران، جهاد دانشگاهی، دانشگاه تهران.
گافمن، اورینگ (1391)، نمود خود در زندگی روزمره، ترجمة مسعود کیانپور، نشر مرکز، تهران.
گراتی، کریستین (1388)، زنان و سریال‌های خانوادگی: بررسی سریال‌های خانوادگی پخش شده در ساعات پربیننده، ترجمة فاطمه کرمعلی، اداره کل پژوهش‌های سیما، تهران.
مارشال، کاترین و گرچن راس‌من (1387)، روش تحقیق کیفی، ترجم, سیدمحمد اعرابی، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، تهران.
مک‌کوایل، دنیس (1387)، مخاطب‌شناسی، ترجمة مهدی منتظرقائم، چاپ: چهارم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز مطالعات ‌و تحقیقات‌ رسانه‌ها، تهران.
مهدی‌زاده، سیّدمحمد (1389)، نظریه‌های رسانه، اندیشه‌های رایج و دیدگاه‌های انتقادی، انتشارات همشهری، تهران.
مهدی‌زاده، سیّدمحمد (1384)، مطالعه تطبیقی نظریه کاشت و دریافت در ارتباطات، سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی و مرکز تحقیقات‌ و مطالعات ‌و سنجش برنامه‌‌ای، تهران.
مهرپرور، سمانه و عبدالله گیویان (1391)، “ شناخت الگوهای مصرف سریال‌های غیررسمی”،  فصلنامة رسانه، سال بیست و سوم، شمارة 4، پیاپی 89.
نیکو و همکاران (1381)، شناخت مخاطب تلویزیون با رویکرد استفاده و رضامندی، انتشارات سروش، تهران.
ویندال. سون، سیگنایزر و جین . بنو اولسون (1376)، کاربرد نظریه‌های ارتباط جمعی، ترجمة علیرضا دهقان،  انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها، تهران.
هال. استورارت (1382)، کدگذاری و کدگشایی، مطالعات فرهنگی، ترجمة شهریار وقفی پور و نیما ملک محمدی، پژوهش‌های سیما، تهران .
 
Ang,  len.(1995),  The  Nature  Of  The Audience, in John Doing, Mohammadi & Sreberny-Mohammadi(eds), Questions The media, Sage publication.
Bausinger, Human. (1994), Media,Technology and Daily Life, Media -Culture and Society.
Bell, Catherine. (1992), Ritual Theory, Ritual Practice, Oxford University Press, New York.
Eldridge, J., Kitzinger, J., & Williams, K.(1997), The Mass Media and Power in Modern Britain, Oxford: Oxford University Press.
kellner, Douglas (1995), Media Culture. Cultural Studies, Identity, and Politics Between the Modern and the Postmodern, London and New York: Routledge.
Morley, David. (1992), Televison, Audience & Cultural Studies, London, Routledge.
Poter, W.Jimes (2004), Media literacy., sage publication. Thousend Oaks. California, P: 6.
Taylor, L and Willis, A. (1999), Media Studies: Text Institutoin and Audience, Blackwel publication.
Windahl, S.L . Signitizer, B with Olson, J. (2009), Using Commumication Theory, An Introduction to planned communication, sage.