روش تحقیق تاریخی: شیوه‌ها و کاربردهای آن در ارتباطات /نوشتة :منصور ساعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

هدف اصلی این مقاله تشریح روش تحقیق تاریخی و چگونگی به کارگیری و استفاده از آن به عنوان یک روش تحقیق در بررسی، تحلیل و تفسیر داده‌های تاریخی در رشته ارتباطات است. روش تحقیق تاریخی همانند دیگر روش‌های تحقیق مورد توجه و استفاده دانشمندان علوم انسانی و اجتماعی و ارتباطات است. کاربرد این روش اگر چه ساده به نظر می‌آید اما مستلزم کار علمی دقیق، سیستماتیک وجامع برای بررسی داده‌های تاریخی و داده‌هایی که مشاهدات آن توسط دیگران صورت گرفته است می‌باشد. میکی از شکل‌های تبیین تاریخی روایت است، اگر چه در دهة اخیر محققان تاریخی بر تحلیل‌های تاریخی تأکید بیشتری دارند. هر دو روش طرفدارانی دارد، اما روایت به خاطر ویژگی تاریخی‌اش جلب توجه بیشتری کرده است. داده‌های تحقیق تاریخی از منابع دست اول و دست دوم به دست می‌آید. در منبع دست اول، گزارش دهندة واقعه خود شاهد و ناظر واقعه بوده است و در منبع دست دوم گزارش دهنده مشاهدات دیگران را گزارش کرده است. در تحقیق تاریخی برای تأیید مستندات و تعیین میزان اعتبار داده‌ها از نقد بیرونی و نقد درونی استفاده می‌شود. در این مقاله نگارنده بر آن است که ماهیت روش تحقیق تاریخی و ضرورت شناخت و کاربرد آن را در علوم انسانی و اجتماعی به‌ویژه ارتباطات مورد بررسی قرار دهد. در این مقاله منظور از محقق تاریخی، مورخ نیست چرا که کار مورخ گزارش وقایع تاریخی است، در حالی که محقق تاریخی به دنبال بازسازی عینی و سیستماتیک گذشته به منظور تبیین وقایع تاریخی از طریق مراجعه به اسناد و بقایای تاریخی است.

کلیدواژه‌ها