تحلیل وا‌سازی /نوشتة: دیوید ام. بوژه/ ترجمة :دکتر حسن محدثی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

دیوید بوژه با رویکردهای مختلف، پیشا‌روایت را بررسی کرده است، بوژه با تأکید بر نگاه دریدا به واسازی مبنی بر اینکه واسازی یک فرمول ـ روش نیست بلکه یک ”پدیده“ است و ” چیزی است که رخ می‌دهد“، از این فراتر می‌رود و واسازی را هم‌چون معرفت‌شناسی پساساختارگرایانه‌ای می‌بیند که متضمن شیوه‌هایی از خوانش و راهبرد برای ردگیری ایدئولوژی سازمان دهندة حکایات و خلاصه، جهان‌سازی‌هایی است که در این متن به وقوع می‌پیوندد. بدین‌ترتیب، در آوردة بوژه از واسازی، واسازی شدن (پدیدة واسازی) و واسازی کردن (تحلیل با روش واسازانه) دو فرایند هم‌زمان‌اند که در کنار هم به پیش می‌روند. در نتیجه، واسازی در کار بوژه به صورت نوعی روش تحلیل انتقادی پسامدرن در می‌آید که می‌توان با آن نشان داد که در پس انواع حکایت‌سازی‌ها کدام ایدئولوژی، جهان‌بینی، و روابط سلطه نهفته است. این روش واجد هشت مرحله یا گام است که عبارت‌اند از: جست‌وجوی دوگانگی، باز تفسیر سلسله مراتب، کشف صداهای یاغی، برملا سازی سویة دیگر حکایت، نفی پی‌رنگ، یافتن استثناء، ردگیری بین خطوط، و سامان‌دهی مجدد حکایت. از این‌رو، بوژه در عمل از تعبیر دریدایی واسازی فراتر می‌رود و خود نیز به این امر اذعان دارد: واسازی بدل می‌شود به نوعی روش تحلیل انتقادی و دیگر صرفاً پدیده یا نوعی معرفت‌شناسی نیست. روش واسازانه‌ای که بوژه با ذکر مثال مراحل آن را معرفی می‌کند برای مطالعه و تحقیق در حوزة ارتباطات و سازمان‌ها، به ویژه در مطالعه انواع حکایت سازی‌ها، می‌تواند به خوبی به کار بسته شود

کلیدواژه‌ها