مطالعة الگوی ناظر بر ارتباطات اجتماعی جامعة دینی با تبیین مختصات روابط سیاسی در اندیشه امام خمینی و انقلاب اسلامی /نوشتة : سیّدمجید امامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

اجتماع انسان‌ها اساساً در ارتباط و انتقال معانی فعلیت می‌یابد و این در واقع مفهوم مستتر در (Communication) است. جهت این ارتباط برخاسته از هویت هر اجتماع است و بیانگر منطق رفتارهای جمعی نیز هست به نظر می‌رسد در جامعة دینی مبتنی بر اندیشه اسلامی، که با غایت توسعة بندگی خداوند و تکامل انسان برپا می‌شود، محوریت و جهت این ارتباط الهی و معنوی است. امام خمینی به عنوان مصلحی اجتماعی به دنبال احیاء و بهره‌برداری از این الگو در مدیریت اجتماعی، انقلاب اسلامی را رهبری نمودند. این مقاله می‌کوشد فرایند مذکور را از طریق تبیین نظری روابط سیاسی ناظر بر انقلاب اسلامی مطالعه نماید. روابط سیاسی، مطالعه مناسبات، رفتارها و انگاره‌های جمعی در جامعه‌ای است که سلسله مراتبی از قدرت وجود دارد. دو طرف این روابط می‌تواند احزاب، طبقات اجتماعی، و خصوصاً دولت و ملت باشند. کیفیت روابط سیاسی هم معلول فرهنگ سیاسی یک جامعه است و هم تأثیرگذار بر آن. و این تأثیر به واسطه استفادة یک طرف از ابزارها و فرایندهای انتقال و ارسال پیام‌های سیاسی (تبلیغ سیاسی) محقق می‌شود. درک الگوها و چارچوب روابط دولت ـ ملت در ایران معاصر  از مهم‌ترین بسترهای شناخت افت و خیز ارتباطات اجتماعی در جامعة ایران است. در این مقاله الگویی مستقل برای روابط سیاسی در انقلاب اسلامی طراحی شده است که در آن اساساً دو طرف رابطه، دو مفهوم و نهاد امام و امت‌اند. رابطة امام و امت، نسخه‌ای کمال‌یافته از ارتباطات اجتماعی در تاریخ جامعة شیعی بود که ابتدا در الگوی (مردم ـ محدثین) و سپس الگوی (مقلد ـ مرجع) وجود داشت و نهایتاً در الگوی (امام ـ امت) توسط امام خمینی بازسازی و احیا گردید. محور رابطة امام ـ امت فراتر از رضایت ملت و کسب مشروعیت برای دولت است. لذا باید سیمای این رابطه را در عبادت الهی جست‌وجو کرد. آنجا که مردم نه به خاطر ترس و ظلم‌پذیری، بلکه بصیرت‌مندانه به خاطر غایتی الهی ـ که هدف خلقت نیز هست ـ به رهبر و امام خویش اقتدا می‌کنند و امام هم، عبادت و بندگی خدا را در خدمت، هدایت و محبت به مردم می‌داند. بر همین اساس نشان داده می‌شود که منطق ارتباطات اجتماعی در جامعه ای که چنین نسخه‌ای از روابط سیاسی اجرا و اعمال می‌شود، متفاوت از جوامع مادی است و با مفهوم ولایت الهی توضیح داده می‌شود.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of the Observer Pattern on Social Communications of Religious community by Elucidating Coordinates of Political Relations in the Thought of Imam Khomeini and the Islamic Revolution

چکیده [English]

 
The community of human beings essentially becomes actual in the relationship and transfer of meanings and this, in fact, is the concept hidden in (communication). The direction of this relations is derived from the identity of each community and represents the logic of collective behavior and it also appears to be based on the Islamic thought in a religious community, which is set up with the ultimate development of servitudeness of God and evolution of mankind, the orientation and direction of this relationship is divine and spiritual. Imam Khomeini, as social reformer in search of the revival and exploitation of this model in the social management, led the Islamic Revolution. This paper tries to study the aforementioned process through theoretical explanation of political relations observing the Islamic Revolution. Political relations is the study of relationships, behaviors and collective beliefs in a society where there is a hierarchy of power. The two sides of such a relationship can be parties, social classes, and especially the state and the nation. The quality of political relations is both the result of political culture of a society and effective on it. And this effect is realized due to the use of one side of the instruments and processes of transferring and transmitting political messages (political propaganda). Understanding patterns and framework for the state-nation relations in the contemporary Iran is among the most important grounds for the understanding the rise and fall of social communications in the Iranian society. In this paper, an independent pattern has been designed for political relations in the Islamic Revolution in which essentially the two sides of the relationship, are the two concepts and entities of the Imam and the Ummah. The relation between the Imam and the Ummah, was a perfect copy of social relationships in the history of the Shiite society, which first existed in the pattern of (people-Mohaddesin) and then in the pattern of (follower-source of imitation) and finally, in the pattern of (Imam-Ummah), it was restored and revitalized by Imam Khomeini. The relations pivot Imam-Ummah is beyond satisfaction of the nation and gaining legitimacy for the government. Therefore, the image of this relationship should be searched in the divine worship. The point where the people, not for the fear and injustice but intelligently and for a divine purpose – which is the purpose of creation - follow their leader and Imam, and the Imam himself, considers the worship of God in the service of people and their guidance and affection. On this basis, it is shown that the logic of social communication in a society where such a version of political relations is being implemented and applied is different from that of material societies and is described in terms of divine authority.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Social communications
  • political relations
  • Imam
  • Ummah
  • Islamic Revolution
  • satisfaction
  • Imam Khomeini
  • religious community