از واقعیت تا ابـرواقعیت:نقش رسانه‌های غـربی در بازنمایی بیداری اسلامی در خاورمیانه/ نوشته : مهدی جاودانی مقدم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

انقلاب‌های مردمی در خاورمیانه و شمال آفریقا، انقلاب‌هایی فراگیر و مسالمت‌آمیز و نتیجه سرکوب طولانی مدت مردم کشورهای این منطقه و جریانات سیاسی و به‌ویژه جنبش‌ها و نهضت‌های اسلامی هستند. در این انقلاب‌ها، حضور گسترده مردم و جوانان به‌ عنوان پیشگامان انقلاب و تأکید آنان بر هویت اصیل اسلامی انقلاب‌هایشان، نشان می‌دهد که این انقلاب‌ها برای برقراری دولت‌هایی مردمی و آزاد از ایدئولوژی‌ها یا مرام‌های ناسیونالیستی عربی، روشنفکری غربی و یا افراط‌گرایی سلفی شکل گرفته‌اند و در عمیق‌ترین لایه‌های خواست مردمی، نوعی بیداری اسلامی وجود دارد. با این وجود، عملکرد رسانه‌های غربی و عربی در انعکاس بیداری اسلامی در منطقه نشان می‌دهد که پوشش خبری آنان از واقعیات منطقه با آنچه در صحنه عمل به وقوع پیوسته متفاوت بوده و این رسانه‌ها با نگاهی متفاوت از واقعیات موجود و با استفاده از فنون و راهکنش‌های رسانه‌ای، به بازنمایی واقعیت، تحریف ماهیت آن و خلق واقعیت مجازی و فضای تصویر مانندی از تحولات منطقه در چارچوب گفتمان غربی پرداخته و تلاش کرده‌اند تا ابرواقعیتی بسیار واقعی‌تر از واقعیت موجود را شکل دهند. براین اساس، در مقاله حاضر، نگارنده با بررسی ماهیت و ریشه‌های انقلاب‌های مردمی در منطقه، چگونگی بازنمایی این انقلاب‌ها توسط رسانه‌های غربی و راهکنش‌ها و فنون آنان در این زمینه را مورد بررسی قرار داده است.

کلیدواژه‌ها