تبیین هنجارهای توسعه عدالت زبانی در رسانه با رویکرد قرآنی/ نوشته : عبدالله بیچرانلو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

این مقاله با تبیین نقش زبان در ارتباطات انسانی، موضوع خنثی نبودن زبان در ارتباطات اجتماعی را تشریح کرده است. در فرایند ارتباطات رسانه­ای، رسانه­ها اقدام به بازنمایی واقعیات می­کنند و این بازنمایی رسانه‏ای، آمیخته به روابط و مناسبات قدرت است. از این رو، به منظور جلوگیری از انحراف در این زمینه، مفهومی با عنوان ”عدالت زبانی“ طرح شده است تا مبنای عمل رسانه­های جمعی قرار گیرد. نگارنده بـا رجوع به آیات قرآن کریم و تفسیرالمیزان، به دنبال پاسخ به این پرسش بوده است که الزامات و هنجارهایی که رسانه‌های جمعی می‌توانند آن‌ها را مبنای خط‌مشی‌گذاری محتوای زبانی خود قرار دهند، کدامند؟ برای این منظور، با استفاده از روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم، آیاتی از قرآن که به کاربرد عملی زبان یعنی گفتار، اشاره یا بر آن تمرکزی داشته­اند، مبنای تتبع قرار گرفتند. در مجموع، 1722 آیه قرآن کریم، شامل کلمۀ ”قول“ یا یکی از ریشه‌های آن و بافت (سیاق) این آیات؛ یعنی رکوع1 مربوط به آن‌ها در متن قرآن، بـررسی شده­اند. نتیجۀ این بررسی، دستیابی به الزاماتی در به‌کارگیری عادلانۀ زبان در ارتباط با مخاطبان است که رسانه‌ها می‌تـوانند در خـط‌مشی‌گذاری محتوای زبانی خود در دستور کار قرار دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Explanation of the Norms of development of Language- Justice in Media: AQuranic Approach

چکیده [English]

This article with an emphasis on clarification of the role of language in human communication  tries to highlight the that fact that language is not a neutral phenomenon in social communication. In the process of Media communication, media embarks on reflecting the realities and this reflection is mixed with power oriented relations. Language-justice is a concept prevent media from  any wrong doing. The author of this article with reference to Holy Quran and AL-Mizan Interpretation is trying to find out and identify the norms and obligations which  media can use as a base and criteria for the content of their language. In sum, in 1722 verses from Quran in which the word "Qoul" or other words related to it, have been discussed. The outcome of this study can be seen in the identifying that principles according to which the language must be used justly in communicating with others.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Language-Justice
  • mass media
  • Holy Quran