تأثیـر توسعة فنـاوری‌های اطلاعـاتی و ارتباطی بر تحولات جدید خاورمیانه(مطالعه موردی تونس و مس)/ نوشته : غلامرضا خواجه سروی , علی خلیلی پور رکن آبادی , رضا نیکنام و مهدی یزدان پناه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

پدیدة اینترنت به عنوان سرآمد فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی، از یک سو موجب درنوردیدن مرزهای ملی و کاهش قدرت دولت­ها (به ویژه حکومت‌های دیکتاتور) شده است و از سوی دیگر ارتباطات انسانی را گسترش و گروه‌های انسانی را در جوامع مختلف به هم نزدیک کرده است. با این مقدمة کوتاه، ما در این نوشتار به دنبال پاسخ این سؤال هستیم که توسعة فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی چه تأثیری بر تحولات جدید خاورمیانه، به ویژه در دو کشور مصر و تونس داشته است؟ به عبارت دیگر، تا چه مقدار میزان دسترسی مردم این کشورها به رسانه‌های جمعی همچون اینترنت، ماهواره، شبکه‌های اجتماعی و ... در بروز این تحولات نقش داشته است؟ در پاسخ کوتاه می‌توان گفت ضمن اینکه گسترش شبکه­­های ماهواره­ای و اینترنت ابزاری برای اطلاع­رسانی و افزایش بینش سیاسی مردم و به نوعی تشکیل طبقة اجتماعی جدیدی (به لحاظ میزان آگاهی) در این کشورها شده ­است، گسترش روزافزون استفاده از اینترنت در بین مردم منطقه منجر به تحت پوشش قرار دادن سرکوب­های سیاسی این رژیم­ها در سطح منطقه­ای و جهانی، افزایش سرعت و گسترش این تحولات، بالا رفتن هزینة سرکوب و رسوخ‌پذیر شدن حاکمیت دولت­ها و آشنا شدن مردم منطقه با دموکراسی و ارزش­های انسانی شده­ است. لذا به نظر می‌رسد که عامل یا متغیر توسعة فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی در کنار عوامل دیگری چون اقتصاد ناکارآمدو فضای بستة سیاسی، توانسته از نقش قابل توجهی در تحولات اخیر خاورمیانه به ویژه در دو کشور تونس و مصر برخوردار باشد

کلیدواژه‌ها