نقش سواد رسانه‌ای در توسعة انسانی: مطالعة موردی کتاب( سیاست‌های اجرایی سازمان صداوسیما و سند تحول وزارت آموزش‌وپرورش/ نوشته : حسن بشیر و رامین چابکی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

شاخص توسعة انسانی یک شاخص ترکیبی است که سه بُعد اساسی زندگی، یعنی دسترسی به امکانات لازم برای کسب دانش، برخورداری از یک عمر طولانی و زندگی سالم و رسیدن به سطح استاندارد زندگی را اندازه‌گیری می‌‌کند. این شاخص، همه‌‌ساله از سوی برنامة توسعة سازمان ملل متحد منتشر شده، به مرور زمان مورد جرح و تعدیل قرار گرفته و اینک به‌عنوان یک شاخص مقبول بین‌المللی برای سنجش توسعه‌یافتگی جوامع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. رویکرد توسعة انسانی مصرف کالاها و خدمات را تنها یکی از عناصر زندگی بهتر می‏داند و برآوردن نیازهای روحی و گسترش ظرفیت‏های ذهنی را عنصر دیگر زندگی‏ بهتر به‏شمار می‏آورد که از طریق پرورش قوای ذهنی به‏ویژه با آموزش حاصل می‏شود. امروزه، دیگر کسانى که تنها از سواد به‌معنای توانایى خواندن و نوشتن برخوردارند، باسواد به‏شمار نمى‏روند، بلکه کسانى باسوادند که از نظر شناخت و کاربرد فناوری‌های نوین ارتباطى و اطلاعاتى توانمند باشند و بتوانند از میان انبوه پیام‌ها در بازار پیام دست به انتخاب بزنند. بر همین اساس در این تحقیق بر آن شدیم تا برای تبیین نقش سـواد رسـانه‌ای در توسعة انسانی جمهوری اسلامی ‌بر اساس روش پژوهش اسنادی‌ـ تحلیلی، مروری بر سیاست‌های دو نهاد مهم وزارت آموزش‌وپرورش و سازمان صداوسیما در مقوله سواد رسانه‌ای داشته باشیم و در مرحلة بعد به تحلیل نسبت این سیاست‌ها با توسعة انسانی بپردازیم. نتایج تحلیل نشان می‌دهد که حجم سیاست‌های این دو نهاد در حوزة سواد رسانه‌ای بسیار محدود است و در سیاست‌های موجود دو نهاد مذکور نگرش فرایندی به آموزش سواد رسانه‌ای مشاهده نمی‌شود. همچنین با بررسی سیاست‌های اجرایی سازمان صداوسیما متوجه می‌شویم که نگاه توسعه‌محور نسبت به مقولة سواد رسانه‌ای در این سیاست‌ها وجود ندارد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Media Literacy in Human Development (Case study: Book entitled 'IRIB Executive Policies and Development Document of the Education Ministry')

چکیده [English]

Human development indicator is a composite indicator which measures three major aspects of life: having access to enough facilities to gain knowledge, having a long and healthy life, and reaching a standard level in life. This indicator, which is published annually by the United Nations Development Program (UNDP), has been modified by the lapse of time and used as an acceptable international indicator to assess development of various societies.
Human development approach considers consumption of goods and services as only one of the factors of a better life and regards meeting spiritual needs and strengthening of intellectual capacities as another factor of a better life, which is obtained through training mental abilities and potentials especially through education. Today, being literate is no longer confined within the limits of being able to read and write; but it is referred to those who have the ability to use new communication technologies and make a wise choice among the many messages existing in the message market. Accordingly, this research aims to examine the role of media literacy in human development in the Islamic Republic with regards to the policies of the two organizations of the Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB) and the Ministry of Education and analyze the relationship between these policies and human development. This study has used documentation and analytical research methods. The findings of this study show how limited the policies of these two institutions have been in media literacy field and that they lack a process outlook towards media literacy education. Moreover, review of the executive policies of the IRIB indicates that there is no development-oriented outlook towards media literacy in these policies

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human development
  • Media Literacy
  • information society
  • Iran
  • Education Development Document
  • executive policies of IRIB
  • Thoman Model