رسانه‌های دگراندیش از رویکرد انتقادی تا مشارکت اجتماعی/ نوشته : احسان پوری و مهدی شهبازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

مبنای نظری رسانه‌های دگراندیش مفهوم ضدهژمونیک گرامشی و مفهوم صنعت فرهنگ مکتب فرانکفورت است. آنها با این مفاهیم به نقد کارکرد رسانه‌های جمعی جریان اصلی در توزیع و تقویت افکار سرمایه‌داری و هژمونی سرمایه‌داری در جامعه می‌پردازند. رسانه‌های جریان اصلی، رسانه‌های ایدئولوژیک، هژمونیک و غیرانتقادی هستند که در راستای حفظ نظام سرمایه‌داری، تقویت پروژة جهانی‌شدن و امپریالیسم فرهنگی فعالیت می‌کنند.
رسانه‌های دگراندیش در مقابل رسانه‌های جریان اصلی تعریف می‌شود، هدف رسانه‌های دگراندیش به چالش کشیدن اشکال سرمایه­داری مسلط در حوزة محصول رسانه­ای، ساختار رسانه­ای، محتوا، توزیع و دریافت رسانه­ای است. رسانه­های دگراندیش به موضوعاتی نظیر جنبش‌های اجتماعی، رویکردهای پسامارکسیستی و مطالبات سیاسی جدید می‌پردازد. رسانه‌های دگراندیش در ادبیات نظری ارتباطات و فضای رسانه‌ای کشور شناخته‌‌شده نیست و نهادهای سیاسی و رسانه‌ای کشور سیاست مشخصی برای کاربست آن در دیپلماسی رسانه‌ای ندارند. پژوهش حاضر ضمن بررسی ابعاد نظری رسانه‌های دگراندیش رهیافت‌هایی برای استفاده از رسانه‌های دگراندیش در دیپلماسی رسانه‌ای ارائه می‌دهد. رسانه­های دگراندیش به‌مثابة فرصتی برای نظام رسانه­ای کشور به‌شمار می‌رود که می­تواند از این پتانسیل به‌منظور بازنمایی خود و مدیریت افکار عمومی جوامع دیگر استفاده کند.

کلیدواژه‌ها