تحلیل گفتمان تلویزیون بی‌‌بی‌سی فارسی دربارة جنگ عراق با ایران (مطالعة موردی دو فیلم مستند)/ نوشته : محمدرضا تاجیک و جواد رمضان نژاد جلودار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

امروزه یکی از مهم‌ترین روش­های عملیاتی‌کردن سیاست­های دولت­ها ”گفتمان­سازی رسانه­ای“ است. این پژوهش در پی پاسخ‌گویی به این سؤال اساسی است که تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی، در سی­امین سالگرد تجاوزعراق به ایران­،چه ”گفتمانی“ را برای ”ساخت واقعیت“ و ”کنترل اذهان“ مخاطبان انتخاب کرد؟ این تحقیق بر اساس تلفیقی از دو رویکرد فرکلاف و ون دایک در تحلیل متون رسانه­ای از طریق بررسی 12مقوله کلامی انجام شده‌است. واحدهای انتخابی نیز برمبنای واحد آوایی (sound bit) انتخاب شده‌اند. بررسی دو فیلم مستند در این پژوهش نشان می‌دهد گفتمان رسانه‌ای تلویزیون بی­بی­سی فارسی، متمرکز بر نگاه ”ضد جنگ“، بدون در نظرگرفتن شأن دفاعی آن است. همچنین در این مستندها ”اعتقادات مذهبی“ مردم و به‌ویژه رهبر ایران یکی از عوامل اصلی آغاز و ادامة جنگ بازنمایی شده‌است. به علاوه بی­بی­سی با پرداختن به بازماندگان جنگ اعم از رزمندگان و خانواده­های آن­ها، ضمن بازنمایی مشکلات موجود، ایراد اصلی را در جنگ بیهوده و سوءاستفادة مسئولان نظام و فایده‌بردن آن­ها از جنگ معرفی می­کند.

کلیدواژه‌ها