تحلیل گفتمان تلویزیون بی‌‌بی‌سی فارسی دربارة جنگ عراق با ایران (مطالعة موردی دو فیلم مستند)/ نوشته : محمدرضا تاجیک و جواد رمضان نژاد جلودار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

امروزه یکی از مهم‌ترین روش­های عملیاتی‌کردن سیاست­های دولت­ها ”گفتمان­سازی رسانه­ای“ است. این پژوهش در پی پاسخ‌گویی به این سؤال اساسی است که تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی، در سی­امین سالگرد تجاوزعراق به ایران­،چه ”گفتمانی“ را برای ”ساخت واقعیت“ و ”کنترل اذهان“ مخاطبان انتخاب کرد؟ این تحقیق بر اساس تلفیقی از دو رویکرد فرکلاف و ون دایک در تحلیل متون رسانه­ای از طریق بررسی 12مقوله کلامی انجام شده‌است. واحدهای انتخابی نیز برمبنای واحد آوایی (sound bit) انتخاب شده‌اند. بررسی دو فیلم مستند در این پژوهش نشان می‌دهد گفتمان رسانه‌ای تلویزیون بی­بی­سی فارسی، متمرکز بر نگاه ”ضد جنگ“، بدون در نظرگرفتن شأن دفاعی آن است. همچنین در این مستندها ”اعتقادات مذهبی“ مردم و به‌ویژه رهبر ایران یکی از عوامل اصلی آغاز و ادامة جنگ بازنمایی شده‌است. به علاوه بی­بی­سی با پرداختن به بازماندگان جنگ اعم از رزمندگان و خانواده­های آن­ها، ضمن بازنمایی مشکلات موجود، ایراد اصلی را در جنگ بیهوده و سوءاستفادة مسئولان نظام و فایده‌بردن آن­ها از جنگ معرفی می­کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Discourse Analysis of BBC Persian TV Channel on Iraq-Iran War (case study: two documentaries)

چکیده [English]

Today “media discourse” is one of the most important ways to operationalize the policies of states. This research intends to respond to the basic question that on the 30th anniversary of the Iraqi aggression against Iran what kind of “discourse” the BBC Persian TV channel chose to review the war, to “construct the reality” and to “control the public opinion” of the audience. The research has been conducted by merging two approaches of Fair Clough and Van Dijk in analyzing media texts through reviewing 12 speech categories. The selected units are chosen based on sound bits. Review of two documentaries in this research indicates that the media discourse of BBC Persian TV channel is focused on “anti-war” attitude, without taking into consideration its defensive status.  Moreover, in these documentaries the “religious beliefs” of people especially the Iranian Leader have been represented as the main elements behind the outbreak and continuation of the war. Furthermore, by focusing on survivors of the war including the combatants and their families, and representing the existing problems, BBC introduced the main flaw in the "futile war" to be the abuse of the state officials and their taking advantage of the war.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian BBC
  • war
  • Iran
  • Iraq
  • documentary
  • Discourse Analysis