روزنامه‌نگاری کُنشگر چشم‌اندازی نو در ارتباطات توسعه (مطالعة موردی: رسانه‌ای‌شدن میراث فرهنگی در ایران)/ نوشته : هادی خانیکی و مرضیه کوهستانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

طی سال‌های اخیر، رویکردهای نوینی در روزنامه‌نگاری شکل گرفته‌است که روزنامه‌نگاری شهروندی، روزنامه‌نگاری صلح، روزنامه‌نگاری‏ گفت‌وگو، روزنامه‌نگاری‏ محیط‌زیست و روزنامه‌نگاری‏ سلامت از جمله آنهاست.
در این میان روزنامه‌نگاری کُنشگر و استفاده از رسانه‌های جایگزین جایگاه ویژه‌ای در ارتباطات توسعه به خود اختصاص داده‌است. در این مقاله سعی شده‌است شکل‌گیری این نوع روزنامه‌نگاری در ایران بررسی شود. از آنجا که اولین نمونه‌های این نوع ارتباطات در حوزة میراث فرهنگی بوده‌است، اینمقاله به این موضوع پرداخته‌است. در ابتداسیرتطوروشکل­گیریرسانه­های کُنشگر  وجایگاهآنهادرزیست­بومجدیدرسانه­ایموردبررسیقرارگرفته و با تکیه بر مبانی ارتباطی آن در دو نظریة مهم ”جامعة شبکه‌ای“ مانوئل کاستلز و ” ارتباطات مشارکتی“ جان سرواس که مفهوم ”روزنامه‌نگاری کُنشگر “ تشریح شده‌است. پس از آن نحوة رسانه­ای شدن میراث فرهنگی در ایران که بخشی از آن با روش­های روزنامه­نگاری کُنشگر و جایگزین سازگار بوده، مورد مطالعه قرار گرفته و با متخصصان و کارشناسان و روزنامه­نگاران و کُنشگران این حوزه گفت‌وگو شده‌است.
در این تحقیق با استفاده از روش نظریة زمینه­ای (Grounded Theory) نهایتاً وضع موجود و مطلوب روزنامه‌نگاری کُنشگر در حوزة میراث فرهنگی در قالب دو مدل به تصویر در آمده‌است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Activist Journalism: A New Prospect in Development Communication (Case Study: Mediatization of Cultural Heritage in Iran)

چکیده [English]

During the recent years, new approaches to journalism have taken shape, including citizen journalism, peace journalism, dialogue journalism, environment journalism and health journalism.
Here, activist journalism and utilization of alternative media have assumed a special status in development communication.
This paper intends to review the formation of this kind of journalism in Iran. Since the first instances of this kind of communication have occurred in the field of cultural heritage, this paper deals with the same subject. For starters, the course of evolution and formation of activist media and their status in the new media environment are reviewed, while relying on their communication foundations in the two important theories of the network society by Manuel Castells   and participatory communication by Jan Servaes, where the concept of activist journalism has been explained. Then, the mechanism of mediatization of cultural heritage in Iran, part of which complied with activist and alternative journalism, has been studied and experts, specialists, journalists and activists in this field have been interviewed.
This research depicts the status quo and the ideal situation of activist journalism in the field of cultural heritage within the framework of two models by using grounded theory.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Activist media
  • Alternative Media
  • Citizen Journalism
  • participatory communication
  • mediatization of cultural heritage in Iran