بررسی چالش‌های مطبوعات در ایران به منظور ارائه الگوی مطلوب مدیریتی نوشتة مهدی اسماعیل‌تبار محمدنقی ایمانی سیّدرضا صالحی امیری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

عنوان این پژوهش، ارائة الگوی مطلوب مدیریتی برای مطبوعات در جمهوری اسلامی است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع داده‌ها، کمّی و کیفی (آمیخته) ‌و از نظر نحوة اجرا، توصیفی و از نوع پیمایشی است. جامعۀ آماری تحقیق حاضر، شامل دو گروه است. گروه نخست مدیران مسئول دعوت‌شده از سوی معاونت مطبوعاتی که در جلسات کارگروه تخصصی شرکت کرده بودند که از آنها برای تعیین عناصر و اهمیت آنها جهت طراحی الگو استفاده شد. گروه دوم کارشناسان و پیشکسوتان برتر مطبوعات ایران بودند که به دعوت معاونت مطبوعاتی برای بررسی آیندة مطبوعات در جلسات تخصصی، حاضر شدند و از آنها برای اعتبار الگوی تحقیق استفاده شد. از 45 نفر جامعة آماری گروه اول حجم نمونه براساس جدول مورگان 40 نفر تعیین شد. همچنین حجم نمونه برای اعتبارسنجی مدل، از شیوة هدفمند 40 نخبه عرصة مطبوعات استفاده شد. در بخش کیفی، جامعة آماری شامل اسناد بالادستی، متن سخنرانی‌ها، مصاحبه‌ها و ابلاغیه‌های صادره از امام‌خمینی(ره) و مقام معظم رهبری است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، دو پرسشنامه محقق ساخته است. پس از مرور کلیه مبانی موجود، پیشینة چالش‌های مطبوعات در ایران و جهان، فهرستی از نقاط ضعف و قوت، تهدیدها و فرصت‌ها تهیه و بر همین مبنا پرسشنامة الف تحقیق تدوین شد تا وضعیت موجود مورد ارزیابی قرار گیرد. پرسشنامة ب به‌منظور تعیین درجة تناسب الگوی پیشنهادی توسط نخبگان این حوزه تکمیل شد.روایی پرسشنامه‌های تحقیق با استفاده از روش روایی محتوا  و با نظر اساتید راهنما و مشاور و چند صاحب‌نظر صاحب تألیف در حوزة رسانه و مطبوعات پس از اعمال اصلاحات محدود مورد تأیید قرار گرفتند و نیز  بررسی مبانی نظری و پیشینة تحقیق تعیین شد و بر اساس نظرات این کارشناسان اصلاحات لازم در فرم اولیة پرسشنامه اعمال شد. برای تعیین پایایی ابزارها، پرسشنامه‌ها به‌صورت آزمایشی روی 20 نفر از جامعة آماری اجرا و با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ، پایایی آنها محاسبه شده که به‌ترتیب برای پرسشنامه بررسی وضع موجود 93/0 و برای پرسشنامه اعتبار‌سنجی 87/0 به‌دست آمده است.
در بررسی اسناد، گفت‌وگوها، سخنرانی‌های امام‌خمینی‌(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی، 9 سیاست کلان از دیدگاه امام‌خمینی‌(ره) و 13 سیاست کلان از دیدگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی شناسایی شد. الگوی ارائه‌شده در بخش‌های اصول و اهداف سیاستگذاری مطبوعات، چارچوب نظری، نقاط ضعف مطبوعات، نقاط قوت مطبوعات، فرصت‌های مطبوعات، تهدید‌های مطبوعات، فرایند اجرایی و راهبردها از نظر کارشناسان با 99‌درصد اطمینان مورد تأیید قرار گرفته است.
براساس تحقیق حاضر دو بخش، پیشنهادهای کلی و کاربردی ارائه شد. از جمله پیشنهادهای مورد نظر می‌توان به این موارد اشاره کرد؛ ایجاد رابطة نزدیک‌تر با بنگاه‌های مطبوعاتی خارجی و تلاش برای ایرانی‌سازی مسیر توفیق آنها، استفاده از فناوری‌های نوین جهت برخط بودن رسانه‌های مکتوب کشور، توجه به نقش عدم استقلال اقتصادی مطبوعات ایران به‌عنوان یک نقص جدی، راه‌اندازی رشتة رسانه در مراکز آموزش عالی، اثبات شاخص ضعف مالکیت به‌عنوان یکی از ضعف‌های جدی مطبوعات.
نکتة مهم توجه بر جدید بودن پیشنهادهای مذکور براساس تحقیق حاضر و نتایج به‌دست آمده از آن است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Examining Press Challenges in Iran for Offering an Appropriate Managerial Pattern Mehdi Esmail Tabar, Mohammad Naghi Imani, Seyed Reza Salehi Amiri

چکیده [English]

The aim of this research is to provide an optimal managerial pattern for the press in the Islamic Republic of Iran. The study is an applied research in terms of its objectives, qualitative and quantitative (combined) in terms of the data types, and descriptive and survey research in terms of the implementation process. The statistical population of the research consists of two groups. The first group is the media directors in charge who were invited by the Press and Information Department (of the Ministry of Culture and Islamic Guidance) and participated in the meetings of the specialized working group and helped to determine the factors and their importance in designing the pattern. The second group is the top specialists and veterans of the Iranian press who participated in the specialized meetings at the invitation of the Press and Information Department to examine the future of the press and helped to evaluate the validity of the research pattern. Out of the statistical population of 45 people in the first group, the sample size is determined to be 40 based on the Morgan table. To select the sample size for the model validation, 40 media elites are chosen by using the targeted method.
In the qualitative section, the statistical population includes the upstream documents, texts of speeches, interviews and notifications issued by the late Founder of the Islamic Republic Imam Khomeini (RA) and the Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei. The data collection tools are two questionnaires prepared by the researcher. After reviewing all the existing bases and the background of the press challenges in Iran and the world, a list of points of weakness and strength, threats and opportunities is prepared and on this basis questionnaire A of the research is formulated in order to evaluate the status quo. Questionnaire B is completed to determine the degree of suitability of the proposed pattern by the elites of this field
Validity of the research questionnaires is confirmed by using the content validity method and based on the viewpoints of the supervisor and advisor and a number of expert authors in the media and press field after applying limited modifications. The review of theoretical bases and the research history were specified and on the basis of the views expressed by the experts the necessary corrections were applied in the primary form of the questionnaire. In order to determine the reliability of the tools, the questionnaires had been distributed experimentally among 20 people of the statistical population and by using the Cronbach’s alpha coefficient its reliability has been estimated, which was 0.93 for the status quo review questionnaire and 0.87 for the validity questionnaire. The resulting data has been analyzed by using the axial coding method as well as descriptive and inferential statistics (such as the t group, K- S).
The research findings showed that in the study of the documents, dialogues and speeches of Imam Khomeini (RA) and the Supreme Leader of the Islamic Revolution, nine macro policies were identified from Imam Khomeini (RA) viewpoints and 13 from those of the Supreme Leader of the Islamic Revolution.
The presented pattern in the principles and targets of the press policy making section, theoretical framework, the points of weakness and strength, opportunities and threats of the press, the executive process and strategies have been confirmed with 99% confidence by experts. Based on the present research two sections of general and applied proposals were presented.
The following cases can be mentioned among the proposals: Establishment of close relations with foreign press corporations and making efforts to indigenize their path to success, using new technologies to present the country’s written media online, considering as a serious shortcoming the impacts of absence of economic independence of the Iranian press, launching media courses at higher education centers, verifying the ownership weakness index as one of the serious weaknesses of the press. The important point is the novelty of the aforementioned proposals on the basis of the present research and the results obtained from it.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Press Challenges
  • Appropriate Pattern for Press Management