مسئولیت کیفری نویسنده و مدیرمسئول در قلمرو جرائم مطبوعاتی نوشتة محمدرضا ویژه مریم تقی‌خانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

چکیده

دخالت افراد متعدد در تهیه و نشر مطبوعات و تحقق پدیدة مجرمانه مطبوعاتی، باعث پیچیدگی موضوع مسئولیت کیفری (مباشرت، شرکت و معاونت) در حقوق ایران شده است.
نویسنده، خبرنگار، مدیرمسئول، صاحب امتیاز و سردبیر از جمله مهم‌ترین اعضای مطبوعاتی‌اند که در قانون مطبوعات به‌طور جداگانه دارای مسئولیت‌هایی هستند. این مسئولیت‌ها در بخش‌هایی از قانون خطاب عام داشته و شامل همة اعضا می‌شود؛ نظیر فصل چهارم (حدود مطبوعات) و گاهی مانند تبصرة 3 (الحاقی مصوب 30/1/1379) از مادة 5 قانون مطبوعات، که مسئولیت را به‌طور مستقیم متوجه نویسنده دانسته است.
با توجه به اینکه زیان در مسئولیت کیفری حوزة مطبوعات می‌تواند به گسترة قابل‌توجهی از جامعه وارد شود، لذا این مسئولیت جایگاه حساس و ویژه‌ای دارد که البته قانون مطبوعات ایران در تبیین مسئولیت کیفری پیشروی زیادی داشته و همواره مورد انتقاد هم بوده است.
این مقاله بر آن است که ضمن تبیین نظریة‌های مطرح در قلمرو مسئولیت کیفری، نحوة توزیع این مسئولیت را با تأکید بر مدیرمسئول و نویسنده در قوانین مطبوعاتی ایران از گذشته تا حال و نیز تطبیق نظریات در هر دوره تاریخی را بررسی کند و بر این فرض استوار است که قانون مطبوعات ایران در شناخت مسئولیت کیفری به‌طور شفاف از یک نظریه واحد، تبعیت نمی‌کند و مسئولیت مرتکبین جرائم مطبوعاتی را با پیچیدگی مواجه ساخته است.

کلیدواژه‌ها