ارائه الگوی مفهومی هنجارهای اخلاقی اخبار رسانه ملی در مواجهه با پدیده مجرمانه (مبتنی بر نظریه هنجاری رسانه دینی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف ، دانشکده الهیات ، دانشگاه آزاد اسلامی البرز، واحد کرج ( نویسنده مسئول )، کرج ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی فرهنگی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعی گرایش روابط‌عمومی، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

چکیده

با توجه به حاکمیت دین، در جمهوری اسلامی ایران و تأکید قانون اساسی، در اصل 175، به رعایت موازین اسلامی در نشر افکار در رسانة ملی، تولید و انتشار موضوعهای مرتبط با پدیدة مجرمانه نیز، باید در چارچوب ضوابط تعیینشده در دین باشد. موضوعی که به دلیل ماهیت کار رسانهای و ارتباط تنگاتنگ حوزة اطلاعرسانی با حقوق متهم و مجرم و رسالت متعهدانه رسانة ملی جهت راهنمایی، ارشاد و هدایت مردم به سمت ارزش‌‌‌‌‌های اسلامی، نیازمند ارائة الگویی هنجاری با رویکرد دینی است. این تحقیق، با پاسخ به این سؤال که هنجارهای اخلاقی اخبار رسانة ملی، در مواجهه با جرم، قبل و بعد از وقوع جرم چیست، به ارائة الگویی در این زمینه پرداخته است. در این پژوهش به روش کیفی و شیوة کتابخانهای ـ اسنادی، با بررسی و تحلیل نظریة هنجاری رسانة دینی، الگوی مفهومی هنجارهای اخلاقی رسانة ملی در مواجهه با پدیدة مجرمانه، قبل و بعد از وقوع جرم ارائه شده است.
 هنجارهای اخلاقی، رسانة ملی، انتشار پدیده مجرمانه.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Presenting the conceptual model of the ethical norms in the covered by the National Media (IRIB) in dealing with criminal phenomenon (Based on the normative theory of religious media)

نویسندگان [English]

  • hamid reza mohammadi 1
  • mahdi mazinani 2
  • nasrin goudarzi 3
1 Assistant Professor, Department of Education, Faculty of Theology, Alborz Islamic Azad University, Karaj branch (corresponding author), Karaj, Iran
2 ** Ph.D. student of strategic cultural management, Faculty of Strategic Management, University and Higher Research Institute of National Defense and Strategic Research, Tehran, Iran
3 Master of Social Communication Sciences, Public Relations, Faculty of Social Sciences, Communication and Media, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

Considering the rule of religion in the Islamic Republic of Iran and the emphasis of the country’s Constitution, in Article 175, to comply with Islamic norms in reflection of opinions by the National Media, production and publication of issues related to criminal phenomena must also be within the framework of the rules set in religion. An issue that, due to the nature of media work and the close relationship between the information dissemination and the rights of the accused and the culprit, and the committed mission of the National Media to guide and lead people towards Islamic values, requires the provision of a normative model with a religious approach. This research has provided a model in this field by answering the question of what are the ethical norms of the news coverage of the National Media in the face of crime, before and after the crime takes place. In this research work, by using a qualitative and library-documentary method and examining and analyzing the normative theory of the religious media, has come across with a conceptual model of the moral norms of the national media in facing the criminal phenomenon, before and after the crime takes place.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Moral norms
  • National Media (IRIB)
  • Publication of criminal phenomena
‌قرآن کریم
ابن بابویه قمی، محمدبن‌علی‌بن‌حسین. 1364. ثواب الاعمال. قم: شریف رضی.
ابن منظور، جمال‌الدین‌بن‌مکرم. 1405ق. لسان العرب. قم: انتشارات ادب‌الحوزه.
اساسنامه سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، مرکز پژوهش‌های مجس شورای اسلامی.
https://rc.majlis.ir/fa/content/iran constitution.
اسماعیلی، محسن. 1378. تعامل دین و رسانه از دیدگاه حقوق. تهران: انتشارات مرکز تحقیقات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
اسماعیلی، محسن. 1385. " تعامل حقوق و اخلاق در رسانه‌ها". فصلنامة رسانه. سال هفدهم. شمارة 66: 9 ـ 29.
انصاری، باقر. 1387. حقوق حریم خصوصی. چاپ چهارم. تهران: انتشارات سمت.
انصاری، مرتضی. 1415ق. مکاسب. قم: انتشارات کنگره شیخ اعظم.
آشنا، حسام‌الدین و حسین رضی. 1376. " بازنگری نظریه‌های هنجاری رسانه‌ها و ارائة دیدگاه اسلامی". فصلنامه دین و ارتباطات. دورة 4. شمارة 2: 207-246.
باهنر، ناصر. 1386. "ریشه‌های سکولاریسم در نظریه‌های هنجاری رسانه". مجموعه مقالات همایش سراسری رسانه، تلویزیون و سکولاریسم. تهران: مرکز پژوهش‌های اسلامی صداوسیما.
تویسرکانی، محمدنبی. 1413ق. لئالی الأخبار. قم: انتشارات علامه.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر. 1368. ترمینولوژی حقوق. تهران: انتشارات گنج دانش.
جمعی از نویسندگان. 1381. مجموعه مقالات همایش رسانه‌ها و ثبات سیاسی ـ اجتماعی جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
حیدری، علی‌مراد. 1392. " نقد کیفر شناختی تشهیر رسانه‌ای". فصلنامه حقوق اسلامی. سال دهم. شمارة 38: 133 ـ 160.
خالقی، علی. 1388. " تأملی بر انتشار تصویر چهره متهم در روزنامه‌ها". فصلنامه پژوهش‌های حقوقی، سال چهارم. شماره 15: 13 ـ 26.
خرازی، محسن. 1385. " کاوشی در حکم فقهی تجسس". فصلنامه بصیرت و تربیت اسلامی. دورة 2. شمارة 8: 77-112.
خویی، سیدابوالقاسم. (بی تا). مصباح الفقاهه. بی‌جا.
راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد. 1404ق. المفردات فی غریب القرآن. مصر: دفتر نشر الکتاب.
ساداتی، سیدمحمود. 1385. " امنیت و سیاست جنایی". ماهنامه دادرسی. سال دهم. شمارة .58.
سلیمی، علی و محمد داوری. 1386. جامعه‌شناسی کجروی. چاپ سوم. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
شاکری، ابوالحسن. 1382. " قوه قضائیه و پیشگیری از وقوع جرم". مجموعه مقالات راجع به قوه قضائیه و پیشگیری از جرم.
شاکری، مجتبی. 1384. رسانه‌های جمعی و انتخابات ریاست جمهوری. قم: مرکزپژوهش‌های اسلامی صداوسیما.
شرف‌الدین، سیدحسین. 1392. " رویکردی دینی به اخلاق رسانه (با محوریت رسانة ملی)". فصلنامه اخلاق وحیانی. دورة سه. شمارة 2: 105 ـ 151.
فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد. 1409ق. العین. بیروت: انتشارات دارالهجره.
فرجیها، محمد. 1385. "بازتاب رسانه‌ای جرم". فصلنامه رفاه اجتماعی. سال ششم. شمارة 22: 57 ـ 86.
فرهنگی، علی‌اکبر و داود نعمتی انارکی. 1394. رسانه و خبر. تهران: انتشارات دانشگاه صداوسیما.
قاسمی، میثم. 1393. " اخلاق رسانه در حوزه خبر و اطلاع‌رسانی با تاکید بر آموزه‌های دینی". فصلنامه پژوهش‌نامه اخلاق. سال هفتم. شماره 24: 83 ـ 104.
قانع، احمدعلی. 1385. محدودیت‌های پیام‌رسانی در قوانین دینی و بشری. قم: مؤسسه بوستان کتاب.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
https://rc.majlis. ir/fa/law/show/90402
کی‌نیا، مهدی. 1386. مبانی جرم‌شناسی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
کلارک، رونالد وی و جان اک. 1388. جرم‌شناسی پیشگیری. ترجمة مهدی مقیمی و مهدیه تقـی‌زاده. تهران: انتـشارات سازمان زرد.
گلدوزیان، ایرج. 1384. بایسته‌های حقوق جزای عمومی. تهران: نشر میزان.
محمدی، علی. 1378. شرح کشف المراد. قم: دارالفکر.
مرادی حسن‌آبادی، محسن. 1392. " پوشش تلویزیونی فرایند رسیدگی در دادگاه‌های کیفری". مجله حقوقی دادگستری. شمارة 87 : 145 ـ 163.
معتمدنژاد، کاظم. 1371. وسایل ارتباط جمعی. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
معیدفر، سعید. 1385. جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران. تهران: ناشر نور علم.
معین، محمد. 1386. فرهنگ فارسی. تهران: انتشارات امیرکبیر.
مکارم شیرازی، ناصر. 1374. تفسیر نمونه.جلد دوازدهم. تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیه.
مک‌کوایل، دنیس. 1388. درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعی. تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
مهدی‌زاده، سیدمحمد.1391. نظریه‌های رسانه و اندیشه‌های رایج و دیدگاه‌های انتقادی. تهران: انتشارات همشهری.
نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین. 1372. جزوه درسی جرم شناسی. دوره کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید بهشتی.
نجفی، محمدحسن. 1362. جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. جلد 26. چاپ هشتم. بیروت: انتشارات‌دار احیاء التراث العربی.
نراقی، ملااحمد. 1381. معراج السعاده. قم: انتشارات هجرت.
Dubois ,Judith. 2002. Media Coverage of Organized Crime: Impact on Public Opinion?