بررسی پوشش خبری تشییع شهید سلیمانی در رسانه‌های موافق و مخالف جبهة مقاومت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه ارتباطات و مطالعات فرهنگی ,دانشکده رفاه تهران(نویسنده مسئول),تهران , ایران

2 کارشناس ارشد تبلیغ و ارتباطات فرهنگی ,دانشگاه سوره, تهران, ایران

چکیده

شهادت سپهبد قاسم سلیمانی و حضور جمعیتی عظیم در تشییع پیکر او، به عنوان یک فرماندة نظامی، رویدادی کم‌نظیر و قابل توجه بود که مانند بسیاری از رویدادهای بزرگ خبری در دنیا می‌توانست از دریچة نگاه خاص رسانه‌های بین‌المللی با جهت‌گیری‌های سیاسی متفاوتشان پوشش داده شود. پژوهش حاضر، با هدف مقایسة پوشش خبری تشییع شهید سلیمانی، بین رسانه‌های موافق و مخالف جبهة مقاومت انجام شد. روش پژوهش، تحلیل محتوای کمی و ابزار گردآوری داده‌ها نیز پرسشنامة معکوس بود. جامعۀ آماری تحقیق کلیه اخبار مرتبط با تشییع پیکر سردار قاسم سلیمانی از شنبه 14 دی‌ماه تا 28 دی‌ماه 1398، است که این اخبار، در تعدادی از رسانه‌های موافق جبهة مقاومت، مانند تارنماهای خبری العالم (عربی)، پرس‌تی‌وی (انگلیسی)، المیادین (عربی) و المنار (عربی) با مجموع 158 خبر، در این بازة زمانی با موضوع تشییع شهید سلیمانی و در رسانه‌های مخالف جبهة مقاومت، مانند تارنماهای خبری العربیه (عربی)، الحره (عربی)، بی‌بی‌سی (انگلیسی) و سی‌ان‌ان (انگلیسی) با مجموع 128 خبر، با این موضوع منتشر شده است. در تحقیق حاضر، تمام‌شماری صورت گرفت و نتایج آزمون فرضیه‌ها نشان داد، تفاوت معناداری میان پوشش خبری این رویداد، در رسانه‌های موافق و مخالف جبهة مقاومت وجود داشته است، به این شکل که رسانه‌های موافق جبهة مقاومت، به شکل معناداری، توجه بیشتری به این رویداد داشته، جهت‌گیری رسانه‌ای آن‌ها با تیترهای اقناعی و تبلیغی و صفت‌های مثبت، برای شخص قاسم سلیمانی، مشهودتر بوده است. در روند تولید اخبار، رسانه‌های مخالف جبهة مقاومت از نرم‌خبر و تنوع قالب بیشتری، نسبت به رسانه‌های موافق جبهة مقاومت بهره برده‌اند و در عوض، اخبار رسانه‌های موافق جبهة مقاومت بیشتر خبر صرف بوده است. در رسانه‌های مخالف جبهة مقاومت، عناصر خبری در لید برجسته‌تر از رسانه‌های موافق جبهة مقاومت هستند؛ اما در رسانه‌های موافق جبهة مقاومت، تعداد ارزش‌های خبری به کاررفته در خبر، برجسته‌تر از رسانه‌های مخالف بوده است. با این حال، گرچه بین دو دسته رسانه موافق و مخالف جبهة مقاومت به لحاظ منابع مورد استناد به مراسم تشییع پیکر شهید سلیمانی تفاوت معنا‌داری وجود دارد، اما در زمینة استفاده از منابع ایرانی آمارهای همسانی به دست آمده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the News Coverage of Martyr Soleimani's Funeral in the Media For and Against the Resistance Front

نویسندگان [English]

  • meysam farokhi 1
  • Maryam Ariaee 2
1 Assistant Professor, Department of Communication and Cultural Studies, Tehran Faculty of Welfare (Corresponding Author), Tehran, Iran
2 Master of Propaganda and Cultural Communication, Soura University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The martyrdom of General Qasem Soleimani and the participation of a very large number of people in his funeral procession, as a military commander, was a unique and significant event that like many major news events in the world, was covered by the global media with different political orientation and affiliation.
The aim of this study was to compare the news coverage of Martyr Soleimani's funeral by the media in favor and against the Resistance Front. The research method was quantitative content analysis and the data collection tool, was a reverse questionnaire. The statistical population of the study are all the news related to the funeral ceremony of General Qasem Soleimani from Saturday, January 5 to January 10, 2017. The news of this event was covered by both pro and anti- Resistance Front media such as Al- Alam (Arabic), Al- Mayadeen (Arabic) Al-Manar (Arabic)and Press TV (English) with a total 158 news items, as pro Resistance and Al-Arabia and Al- Horriyah, both Arabic and BBC and CNN, as English and anti- Resistance media with a total news story of 128 about the said funeral service. Total counting was carried out in relations to this research work. The results of testing of the hypotheses showed that there was a significant difference between the news coverage of this event among the media for and against the Resistance Front, so that the media in favor of the Resistance Front, significantly paid more attention to this event, and their orientation, by using persuasive and publicity headlines about the positive characteristics of Qasem Soleimani, has been quite evident. The media opposed to the Resistance Front in their news making process, have used more soft news and variety of formats in comparison to the supportive media of the Resistance Front. In anti-resistance media, news elements are more prominent in the lead section of the news story than pro-resistance media; but in the pro-resistance media, the number of news values ​​used in the news story were more prominent than in the opposing media. However, although there is a meaningful difference between the two media groups for and against the Resistance Front, but concerning the use of Iranian sources in news writing, there are similarities in provided statistics provided.

کلیدواژه‌ها [English]

  • News Coverage
  • Qasem Soleimani
  • Media
  • Resistance Front
بدیعی، نعیم و حسین قندی. 1384. روزنامه‌نگاری نوین. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
بدیعی، نعیم. 1372. " ساختار اخبار خارجی در روزنامه‌های تهران". فصلنامه علوم اجتماعی. دورة دوم. ش 3 و 4: 29 ـ 55.
تاجیک اسماعیلی، سمیه و نیلوفر عبداللهی. 1395. " تحلیل محتوای پوشش رسانه‌ای اسیدپاشی اصفهان؛ مورد مطالعه: سایت‌های خبری بی‌بی‌سی فارسی، بخش فارسی صدای آمریکا و شبکه خبر". ماهنامه مدیریت رسانه. شمارة 24: 9-30.
حکیم، محمدباقر و سارا محمدپور. 1394. " بررسی مقایسه‌ای پوشش خبری بحران سوریه در سایت‌های شبکه خبری الجزیره و المیادین". فصلنامه پژوهش‌های جامعه شناختی. دورة نهم. شمارة 36: 49-76.
دارابی، علی؛  علیرضا نظری و ایمان ترکاشوند. 1397. " مطالعه عملکرد سایت‌های خبری العربیه، بی‌بی‌سی فارسی و صدای آمریکا در جنگ نرم علیه ایران؛ مطالعه موردی بررسی شیوه پوشش دستاوردهای موشکی". فصلنامه مطالعات سیاسی.  دوره10. شماره:40: 103 ـ 126.  
سپهری، محمدباقر. 1397.  " بازنمایی ایران در اخبار شبکه‌های تلویزیونی آمریکا (تحلیل گفتمان انتقادی اخبار سی‌ان‌ان و ان‌بی‌سی در ارتباط با توافق هسته‌ای ایران و کشورهای 5+1". فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی. دورة. بیست و چهارم. شمارة 95: 191 ـ 220.
سطانی‌فر، محمد و شهناز هاشمی. 1382. پوشش خبری. تهران: سیمای شرق.
سولیوان، تام او؛ جان هاپرتی، جان فیسک و دانی ساندرز. 1385. مفاهیم کلیدی ارتباطات. ترجمة میرحسن رئیس‌زاده. تهران: فصل نو.
تانکارد، جیمز ویلیام؛ پاملاجی شومیکر و دومینک ال الاسورا. 1380.  نظریه‌سازی در علوم اجتماعی. ترجمة  محمد عبداللهی. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.
شمس، مرتضی؛  محمدقلی میناوند و شهاب الدین صبوری. 1398. " نحوه پوشش خبری بحران در خبر تلویزیونی صداوسیما (مطالعه موردی: بحران پلاسکو در شبکه خبر)". فصلنامه رسانه. دورة سی‌ام. شمارة 117: 29 ـ 48.
فرهادپور، مراد. 1375. " درباره مضامین و ساختارهای دیالکتیک روشنگری". فصلنامه ارغنون. دوره سوم.  شماره 11 و 12، چاپ دوم، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
بارکر، دکریس. 1387. مطالعات فرهنگی. ترجمة مهدی فرجی و نفسیه حمیدی. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
قاضی‌زاده، علی‌اکبر. 1380. " ملاحظاتی در باب مخاطب و ویژگی‌های فردی و اجتماعی آن". فصلنامه پژوهش و سنجش. دورة هفتم. شمارة 26: 97 ـ 118.
کاوه، ناصر. 1398. من قاسم سلیمانی هستم. سرباز ولایت. تهران: نوآوران سینا.
کریمی، ابوالفضل.  1396. " نقش ج. ا. ایران در هویت بخشی به مجموعه امنیتی محور مقاومت".  ماهنامه پژوهش ملل. شماره 20: 1 ـ 14.
مسعودی، امیدعلی. 1383. مبانی خبرنویسی. تهران: اداره کل آموزش صداوسیما.
معتمدنژاد، کاظم. روزنامه‌نگاری. تهران: نشر سپر.
مهدی‌زاده، محمد. 1387.  رسانه‌ها و بازنمایی. تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها.
مولانا،‌ حمید. 1380. " رسانه‌ها و انگاره‌سازی". ترجمه غلامرضا تاجیک.  فصلنامه رسانه. سال هفتم. شماره 26: 10 ـ 17.
نصراللهی، اکبر. 1396. راهنمای پوشش خبری در رسانه‌ها. تهران: انتشارات خبرگزاری فارس.
نیک‌ملکی، محمد و سیروس مرادی. 1387. " بررسی شبکه بی‌بی‌سی". نشریه داخلی معاونت پژوهشی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
هال، استوارت. ۱۳۷۸. رمزگذاری و رمزگشایی. ترجمه حمیرا مشیرزاده. تهران:  انتشارات آینده‌پویان.
هیوارد، سوزان. 1381. مفاهیم کلیدی در مطالعات سینمایی. ترجمه فتاح محمدی. زنجان: نشر هزارة سوم. زنجان.
ویکی شیعه. 1398. قاسم سلیمانی:
 https://fa.wikishia.net.View
Daleen .Al Ibrahim; Yibin Shi. 2020.“ Framing terrorism: A comparative content analysis of ISIS news on RT Arabic and Sky News Arabia websites”. Journal of Arab & Muslim Media. 13 (20): 215-234.
Kanaker Osama, Abughazlih Mohamed Oklah, Kasmani Mohd Faizal. 2020. “Media Framing of inorities’ Crisis: A Study on Aljazeera and BBC News Coverage of the Rohingya”.  Malaysian Journal of Communication. 36(2): 1-16.