راهکار حقوقی تامین امنیت سایبری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق , دانشگاه آزاد اسلامی , واحد پردیس(نویسنده مسئول),تهران , ایران

2 دکتری حقوق بین الملل, دانشگاه تهران , تهران , ایران

چکیده

با توجه به رشد روزافزون نرخ استفاده از فضای سایبر در دنیای کنونی، چه در سطح کلان (امور دولتی و حاکمیتی) و چه در سطح خرد (میان شهروندی)، از مهم­ترین وظایف قانونگذار در این بستر، تأمین امنیت، اعم از مدنی و کیفری است. بدیهی است که ارتکاب جرم یا هرعملیات متقلبانه مادون آن، در این فضا با رشد فناوری، روزانه دستخوش تغییر می‌شود. گاهی، بین جرم ارتکابی و مجازات تعیین‌شده، تناسبی وجود ندارد، لذا فرد بزهکار، با برآورد دستاورد خود در این فضا و با علم به میزان مجازات تعیین‌شده، اقدام به ارتکاب جرم می‌کند. با توجه به اینکه رفتار­های بزهکارانه در این فضا، علاوه بر اینکه در هر دو سطح، اعم از زیرساخت­های اساسی دولت و امنیت کاربران، میتواند موجب ناامنی شود، و از سوی دیگر، سازوکار متفاوتی از آنچه در قواعد مسئولیت مدنی در فضای واقعی موجود است، برای فضای سایبر از سوی قانونگذار تاکنون تعبیه نشده، به نظر می­رسد ارئة راهبردی، جهت به‌روزرسانی برخی از مواد قانون جرایم رایانه­ ای، با توجه به مقتضیات روز، بتواند تا حد قابل توجهی امنیت هر چه بیشتر را در فضای سایبر تأمین کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Legal Measure to Attain Cyber Security

نویسندگان [English]

  • Rasool Malakouti 1
  • mona khalilzadeh 2
1 Assistant Professor of Law, Islamic Azad University, Campus Branch (Corresponding Author), Tehran, Iran
2 PhD in International Law, University of Tehran, Tehran, Iran Community Verified icon
چکیده [English]

Due to growing use of the cyberspace in today's world, both at the macro level (governmental and administration) and at the micro one (inter-citizenship), one of the most important tasks of the legislators in this respect, is to provide security, both civil and criminal. Undoubtedly, committing of a crime or any other wrongdoing, in this cyberspace, is changing daily with the growth of technology. Sometimes, there is no proportionality between the crime committed and the punishment imposed, and that’s why the offender, by evaluating his what he/she achieves by his wrongdoing in this cyberspace and the extent of punishment foreseen for a specific committed crime, commits the intended crime. Given that delinquent behavior in this space, can lead to insecurity, in both levels  of major governmental infrastructures and users’ security. Meanwhile, no mechanism different from civil liability determined for crimes committed in real space, for wrongdoings in cyberspace by the Legislation so far, it seems that providing a strategy, to update some articles of the cybercrime law, 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cyberspace
  • Cyber Security
  • Legal Strategy
  • Cybercrime
ابن‌بابویه، محمدابن‌علی. 1377. خصائل شیخ صدوق. ترجمة محمدباقر کمره‌ای. قم: انتشارات کتابچی.
افتاده، جواد.1391. " تفاوت میان رسانه‌های اجتماعی و رسانه‌های جمعی".  کتاب ماه علوم اجتماعی. شماره 56: 67ـ72.
افضلی، مهدی. 1388.  مسئولیت کیفری انتسابی در فضای سایبر. حقوق فناوری اطلاعات و ارتباطات. (مجموعه مقالات) تهران: معاونت حقوقی و توسعه قضایی قوه قضاییه، مرکز مطالعات توسعه قضایی.
امینی‌نیا، عاطفه و حمیدرضا علیزاده. 1397. " اعمال صلاحیت کیفری ( تعارض قوانین ) در مورد جرایم ارتکابی در فضای سایبر". ماهنامه پژوهش ملل. دورة سوم.  شماره 30.
جعفری، مجتبی.1392. " تعدد جرم و آثار آن در قانون جدید مجازات اسلامی  92".  فصلنامه پژوهش حقوق کیفری. سال دوم. شماره 5: 115ـ 196.
جلالی فراهانی، امیرحسین. 1388. درآمدی بر آیین دادرسی کیفری جرایم سایبری. تهران: انتشارات خرسندی.
حاجی ده‌آبادی، احمد و احسان سلیمی. 1398. " اصول جرم‌انگاری در فضای سایر با رویکرد انتقادی به قانون جرایم رایانه‌ای". فصلنامه مجلس و راهبرد. سال 21. شماره 80 : 61ـ 88 .
حاجی ده‌آبادی، محمدعلی و احسان سلیمی. 1398. " بزهکاری و بزه‌دیدگی بومی‌های اینترنت، از علت‌شناسی تا پاسخ‌دهی در پارادایم ترمیمی". دوفصلنامه مطالعات حقوق کیفری و جرم شناسی. دوره 49.  شماره 1: 41ـ63.
حسینی، سیدعلی.1381.  "بازشناسی، تحلیل و نقد نظریه منطقه الفراغ". فصلنامه اندیشه صادق. شماره 6 و 7.
ضیایی، سیدیاسر و مونا خلیل‌زاده. 1392. " مسئولیت بین­المللی دولت‌ها ناشی از حملات سایبر". فصلنامه پژوهش‌های حقوقی. دورة 12. شمارة 23: 87 ـ122.
خلیل‌زاده، مونا.1393. مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها در برابر حمله‌های سایبری. تهران: انتشارات مجد.
رزونا، جمیز و دیگران.1390. انقلاب اطلاعات، امنیت و فناوری‌های جدید. ترجمه علیرضا طیب. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
ریچارد کی، مور.1383. " دموکراسی و فضای سایبر". ترجمه عبدالرضا زکوت روشندل. فصلنامه رسانه. سال پانزدهم. شماره سوم: 86 ـ 110.
ری‌شهری، محمدمهدی.1384. میزان الحکمه. مؤسسه فرهنگی دارالحدیث.
سبزه‌واری‌نژاد، حجت.1396. " جایگاه اصل تناسب جرم و مجازات در حقوق کیفری ایران و انگلستان". فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی. دوره 22. شمارة 77 و 78: 123 ـ 164.
بیست و ششمین اجلاس یونسکو. 1390. " شاخص‌های توسعه رسانه، چارچوبی برای ارزیابی توسعه رسانه‌ها مورد تأیید شورای بین دولتی برنامه بین‌المللی برای توسعه ارتباطات.  انتشارات دفتر منطقه‌ای یونسکو. تهران.
شجاعی، محمدصادق. 1388. " روانشناسی و آسیب‌شناسی اینترنت".  فصلنامه روانشناسی و دین. سال دوم. شماره 5: 115 ـ 142.
صانعیان، علی. 1398. " امنیت سایبری در آمریکا ساختارها و روندها". فصلنامه سیاست خارجی.  سال سی و سوم. شماره 1: 191 ـ 228.
صحیفه سجادیه ، دعای بیستم.
ضیایی، سیدیاسر و احسان شکیب‌نژاد. 1396. " قانونگذاری در فضای سایبر: رویکرد حقوق بین­الملل و حقوق ایران". دوفصلنامه مجله حقوقی بین­المللی. دورة سی و چهارم. شماره 57: 227 ـ 247.
طهماسبی، جواد و خیرالله شاهمرادی. 1397. " چالش‌ها و خلأهای موجود در فرایند رسیدگی به جرایم سایبری".  مجله حقوقی دادگستری. دورة 82 . شماره 104: 95 ـ 121.
عاملی، سعیدرضا و دیگران.1391. فضای سایبر (ملاحظات اخلاقی، حقوقی و اجتماعی). تهران:  انتشارات دانشگاه تهران.
علیوردی‌نیا، اکبر.1393. " مدیریت پیشگیری از جرم در ایران". فصلنامه سیاست‌های راهبردی کلان. سال دوم. شمارة 8 : 37 ـ 58.
فروغی، فضل‌الله و امیر البوعلی. 1393. " صلاحیت کیفری مراجع قضایی در فضای سایبر". فصلنامه تحقیقات حقوقی دانشگاه شهید بهشتی. دوره 15. شماره 58: 311 ـ 356.
فرهادی‌آلاشتی؛ زهرا و عبدالرضا جوان‌جعفری بجنوردی. 1396. " نقض آزادی جریان اطلاعات در فرآیند پیشگیری موقعیت مدار از جرایم سایبری". فصلنامه پژوهش حقوق کیفری.  دوره 5 . شماره 18: 69 ـ 100.
فهیمی، مهدی. 1383. عصر اطلاعات و میزان تأثیر علم و فناوری در جنگ‌های اخیر. تهران:  دانشگاه مالک اشتر.
قاجار، سیامک. 1386. حقوق سایبر. تهران: نشر میزان.
کاستلز، مانوئل. 1382. عصر اطلاعات. جلد اول، چاپ سوم، تهران: طرح نو.
معتمدنژاد، کاظم.1390. " تحولات مبانی حقوقی آزادی رسانه­ها در عرصه‌های ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی". فصلنامه پژوهش حقوق. ویژه‌نامه حقوق ارتباطات. شماره 15.
معتمدنژاد، کاظم.1390. حقوق ارتباطات بین المللی، جلد دوم. تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها.
کیان‌خواه، احسان. 1398. " چالش‌های راهبردی حکمرانی با گسترش فضای سایبر".  فصلنامه علمی امنیت ملی. دوره 9. شماره 34: 153 ـ 174.
ملکوتی، رسول. 1398. اصول فقه. تهران: انتشارات مجد.
ملکوتی، رسول. 1398. " بررسی وضعیت حقوقی حاکمیت دولت در فضای مجازی". مجموعه مقالات همایش جنبه‌های حقوقی فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران. تهران: دانشگاه علم و فرهنگ، چاپ دوم.
ملکوتی، رسول. 1395. " درآمدی بر مسئولیت مدنی در فضای سایبر". فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی. سال چهارم. شماره 15: 129 ـ 149.
ملکوتی، رسول. 1395. مسئولیت مدنی در فضای سایبر. تهران: انتشارات مجد.
نعمتی، نبی‌اله، امیر صادقی‌نشاط. 1396. " بررسی مسئولیت مدنی ناشی از نقض امنیت داده در تهدیدات سایبری". فصلنامه پژوهش‌های حفاظتی ـ امنیتی دانشگاه جامع امام حسین (ع). سال ششم. شماره 23.
یاسمی‌نژاد، عرفان؛ اکرم آزادی؛ محمدرضا امویی. 1390. " فضای مجازی، امنیت اجتماعی، راهبردها و استراتژی­ها". همایش ملی صنایع فرهنگی نقش آن در توسعة پایدار.
Bush, George walker ,2003, U.S. President, “Cyberspace Policy Review: Assuring a Trusted and Resilient Information and Communications Infrastructure”. http://www.whitehouse. gov (accessed August 11, 2016)
Emmanuel Derieux, 2005, droit des medias ,Paris: Dalloz Micheal, Froomkin. 2000, “The Death of Privacy”? Stanford Law Reeview, Vol، 52.
Milton Mucller، Hans Klein & Marc Llolitscher and LccMcknight, 2004. “Internet Governance: the State of Play, the Internet Governance Project”, ، at: www.internetgovernance.org.
Schwabac ,Aarson. 2006. Internet and the Law,Technology,Society and Compromises, ABC-CLIO,California.
Wayne, C، J, R, Clyde, 2003. Who Rules The Net? Internet Governance and Jurisdiction, Washington D, C: Cato Institute, ISBN: 1-930865-43-0، 468.
Wes Simpson & Greenfield Howard. 2007. IPTV and Internet Vdeo,UK: Oxfor.