تاریخ تحلیلی مالکیت تلویزیون در ایران، با تأکید بر اسناد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه فرهنگ و حکمرانی , دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات ,دانشگاه امام صادق (ع), تهران , ایران

چکیده

این پژوهش، با توجه به دیدگاه " لزوم تحلیل تاریخی مسائل فرهنگی و ارتباطی جهت سیاستگذاری"، موضوع انحصار‌گرایی در مالکیت تلویزیون ایران را مورد کنکاش قرار داده است. بر اساس این دیدگاه، وجود چنین مسئله‌ای محصول یک میراث تاریخی و انباشت زمانی عمیق و ریشه‌دار است. این تحقیق‌، با روش تحلیل تاریخی، به دنبال پاسخگویی به سه سؤال است: 1. نظام مالکیت تلویزیون در ایران، بر اساس اسناد و وقایع تاریخی، چه سیر تحولی‌ را طی کرده است؟ 2. آیا مالکیت تلویزیون از بدو تأسیس تا به امروز،‌ همواره انحصاری بوده است؟ 3. با وقوع انقلاب اسلامی، نظام مالکیت تلویزیون تا چه میزان دستخوش تغییر شده است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد که خط سیر مالکیت انحصاری تلویزیون، ممتد، عمیق و مستمر بوده است. با وقوع انقلاب اسلامی، اگرچه روح حاکم بر اصل 44 که تعیین‌کنندة نوع مالکیت تلویزیون است، به استناد صورت مشروح مذاکرات مجلس خبرگان رهبری، انحصار‌زدایی از تلویزیون است، اما در عمل تا سال‌های اخیر،‌ معنای انحصار از آن اخذ شده و خط ممتد انحصار مالکیتی بعد از انقلاب نیز ادامه یافته است. در سال‌های اخیر، ابلاغیة رهبری انقلاب، در خصوص سیاست‌های اصل 44، علی‌رغم پشتوانة تاریخی، ظرفیت جدیدی برای انحصار‌زدایی از تلویزیون، به حساب می‌آید.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analytical History of Television Ownership in Iran, Based on Legal Ownership Documents

نویسنده [English]

  • mohammadsadegh nasrollahi
Associate Professor, Department of Culture and Governance, Faculty of Islamic Studies, Culture and Communication, Imam Sadegh (AS) University, Tehran, Iran
چکیده [English]

This study, considering the "the need for historical analysis of cultural and communication issues for policy making", has explored the issue of monopoly in the ownership of Iranian TV networks. Existence of such an issue is the product of extensive and deep-rooted historical heritage and time accumulation. This research, using historical analysis method, is an attempt answer three questions:

According to historical documents and events, how the ownership system of television network in Iran has changed?
Has the ownership of TV networks ever been monopolized, since their establishments?
In post Islamic Revolution, to what extent this system of ownership has changed?

Findings show that the exclusive ownership of television has been continuous, prevailing and deeply-routed. Following the victory of the Islamic Revolution, although the ruling of the Article 44 of the country’s Constitution, which determines the type of ownership of television networks, and the detailed Minutes of Meeting of the Assembly of Experts, is the de-monopolization of television, in practice in recent years, the meaning of the concept of monopoly has been taken away and the trend of monopoly of the ownership of the TV networks, has continued. In recent years, the instruction issued by the Supreme Leader regarding the rulings of the Article 44, despite the historical background, has created a new potential for the de-monopolization of the ownership of the TV networks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Television
  • History of Iranian Television
  • Radio and Television Organization
  • Communication Law
  • National Radio and Television Organization of Iran
  • Property Monopoly
افراسیابی، بهرام. 1368. تاریخ جامع بهائیت (نوماسونی). تهران: انتشارات سخن.
الموتی، مصطفی. 1372 . ایران در عصر پهلوی، روز شمار تاریخ و وقایع مهم. جلد 15. لندن:‌ بی‌نا.
الموتی، مصطفی. 1370. ایران در عصر پهلوی، جنگ قدرت در ایران. جلد 11. لندن: بی‌نا.
الموتی، مصطفی. 1368. ایران در عصر پهلوی، بحران نفت و ترورهای سیاسی و مذهبی. جلد 5. لندن: بی‌نا.
الموتی، مصطفـی. 1367. ایران در عصر پهلـوی، بازیگـران سیاسی؛ از بـدو مشروطیت تـا سال 1357. جلد3. لندن: بی‌نا.
اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی. 1364. صورت مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. جلد 1 و 3. تهران: چاپخانه مجلس شورای اسلامی.
بیرو،‌آلن. 1367. فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمة باقر ساروخانی. تهران: انتشارات کیهان.
بی‌نا. 1381. مجموعه نظریات شورای نگهبان، تفسیری و مشورتی در خصوص اصول قانون اساسی به انضمام استفساریه‌ها و تذکرات 1380-1359. تهران: مرکز تحقیقات شورای نگهبان.
توانایان‌‌فرد، حسن. 1385. فرهنگ تشریحی اقتصاد. تهران:‌ نشر الکترونیک و اطلاع‌رسانی جهان رایانه.
دانکن، آنـدرو. 1358. غـارت ایـران، یورش بــه سوی پول. ترجمـة فـضل‌الله نیک‌آیین. تهران:‌ مــؤسسة انتشارات امیرکبیر.
دلدم، اسکندر. 1380. من و فرح پهلوی. جلد 3. تهران: نشر به‌آفرین.
رواسانی، شاپور بی‌تا. دولت و حکومت در ایران. تهران: نشر شمع.
سازگار، ژیلا. 1356. کارنامه ای از رادیو و تلویزیون ایران تا پایان سال 2535. تهران: سروش.
صفایی، ابراهیم. 1351 . نخست وزیران. جلد یک. تهران: انتشارات انجمن تاریخ.
فرهنگ، منوچهر. 1369. فرهنگ علوم اقتصادی. تهران: نشر نو.
قره‌باغیان، مرتضی. 1372. فرهنگ اقتصاد و بازرگانی. تهران: مؤسسة خدمات فرهنگی رسا.
گولد، جولیوس، کولب، ویلیام ل. 1384. فرهنگ علوم اجتماعی. به کوشش محمدجواد زاهدی، تهران: انتشارات مازیار.
مجلس شورای ملی 1337. مجموعه قوانین و مصوبات دوره نوزدهم قانونگذاری مجلس شورای ملی، جلد اول.
مجلس شورای ملی