تحلیل نشانه شناختی سریال طنز تلویزیونی "نون. خ"

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان شناسی ,و زبان های خارجی ,دانشگاه پیام نورقزوین , قزوین , ایران(نویسنده مسئول)

2 کارشناس ارشد زبانشناسی همگانی, دانشگاه پیام نور قزوین, قزوین , ایران.

چکیده

ما اغلب، برای ادراک جهان پیرامون خود از واسطهای تصویرساز به نام رسانه استفاده میکنیم، که واقعیت در متون آن پیشاپیش رمزگذاری میشود؛ رمزگذاریهایی که در روند ادراک و القای ایدئولوژی، منجر به رمزگشاییهای مختلفی میشوند. رسانة پرمخاطب تلویزیون، نقش مهمی در آموزش مفاهیم اخلاقی و تربیتی، سرگرمسازی، تولید و جهتدهی ایدئولوژیکی و الگوسازی در جامعه دارد. برنامه‌‌های تلویزیونی و بهویژه سریالهای ایرانی، نهتنها آیینهای برای بازنمایی شرایط اجتماعی موجود در یک جامعه هستند، بلکه به عنوان الگوی ایدئولوژیکی گفتمانها برای اعضای جامعه نیز عمل میکنند.
مطالعة حاضر، با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و نظریة نشانه‌شناسی جان فیسک، با هدف توصیف نشانه‌شناختی از نحوة بازنمایی رمزگان‌های مختلف اجتماعی و ایدئولوژیکی حاضر در روابط موجود در سریال طنز نون. خ در پی پاسخ به این سوال است که لایه‌های صریح و پنهان معانی گفتمانی در این سریال تلویزیونی به چه نحوی کدگذاری شده و کارکرد ایدئولوژیکی آن چگونه است. نتایج پژوهش نشان داد این سریال، به‌مثابة یک متن، مضامین خاصی را در قالب گفتمان‌های غالب اصالت‌گرایی، جمع‌گرایی، همنوع‌گرایی، طبیعت‌گرایی

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Semiotic Analysis of “ Noon. Khe “ TV Comedy Serial

نویسندگان [English]

  • zahra namvar 1
  • Atena Bornasi 2
1 Assistant Professor, Department of Linguistics, and Foreign Languages, Payame Noor Qazvin University, Qazvin, Iran (Corresponding Author)
2 Master of General Linguistics, Payame Noor University of Qazvin, Qazvin, Iran
چکیده [English]

We often use an illustration medium called media to perceive our environment in which the reality is pre-encoded in its content; the encoding, which leads to various decoding in the process of understanding and ideology induction. The popular television media plays an important role in teaching moral and educational concepts, entertainment, production and ideological orientation and modeling in society. TV programs, especially Iranian serials, are not only a reflection of the present social conditions in a society, but also act as discourses ideological model for members of society. This study, by using descriptive-analytical method and John Fisk’s theory of semiotics and with the aim of a semiotic description of various social and ideological codes in the relationships of comedy serial “Noon– Khe “ is going to answer this question that how the explicit and hidden layers of discourse meanings in this serial are encoded and how are their ideological function. The results showed that this serial, as a text, has recreated special meanings in the form of dominant discourses of originality, collectivism, homosexuality, naturalism, self-sacrifice and democratic humanism, and through a set of symbols, actions, situations, dialogues and behavioral patterns.

کلیدواژه‌ها [English]

  • semiotic
  • serial
  • Noon. Khe
اتابک، محمد و محمد عزیزی. 1397. " روایت تلویزیونی و فرهنگ: تحلیل نشانه‌شناختی ارزش‌های غالب در سریال تلویزیونی پایتخت 5". فصلنامة  جامعه، فرهنگ، رسانه. دورة 7. شمارة 29. 79-102.
احمدی، بابک. 1382. ساختار و تأویل متن. تهران: نشر مرکز.
استریناتی، دومینیک. 1392. مقدمه‌ای بر نظریات فرهنگ عامه. ترجمة ثریا پاک نظر. تهران:  انتشارات کتابخانه فروردین.
استوری، جان. 1386. مطالعات فرهنگی در فرهنگ عامه. ترجمة حسین پاینده. تهران: نشر آگه.
 اکو، اومبرتو. 1389. نشانه‌شناسی. ترجمة پیروز ایزدی. تهران:  انتشارات ثالث.
آسابرگر، آرتور. 1389. روش‌های تحلیل رسانه‌ها. ترجمة پیروز اجلالی. تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
 بارت، رولان. 1386. لذت متن. ترجمة پیام یزدانجو. تهران: نشر مرکز.
 بارت، رولان. 1394. اسطوره امروز. ترجمة شیرین‌دخت دقیقیان. چاپ هفتم. تهران: نشر مرکز.
بروجردی علوی، مهدخت؛ سیدمحمد مهدی‌زاده طالشی و محسن شاکری‌نژاد. 1398. "بازنمایی زنان چادری در سریال‌های تلویزیونی ایران". فصلنامة رسانه‌های دیداری و شنیداری. دورة 13. شمارة 29: 184-207.
 بشیر، حسن؛ حسن مسعودی و پروانه صفیه. 1397. " تحلیل گفتمان سریال پایتخت 4: بازنمایی تعارض نقش سنتی با نقش اجتماعی زن ایرانی". فصلنامة زن در فرهنگ و هنر. دورة 10. شمارة 1 : 75-95. 
 چندلر، دانیل. 1386. مبانی نشانه‌شناسی. ترجمة مهدی پارسا. تهران: انتشارات سوره مهر.
سپهری، محمدباقر. 1398. " بازنمایی آسیب‌های اجتماعی در سریال‌های تلویزیونی (تحلیل محتوای سریال‌های شبکه سبلان اردبیل در طی سالهای 1385-1395)". فصلنامة مطالعات رسانه‌ای. دورة 14. شمارة 4: 131‌ـ 145.
سجودی، فرزان. 1387. نشانه‌شناسی کاربردی. ویرایش دوم. تهران: نشر علم.
شامخ‌ نیا، راضیه؛ محمد مظلوم خراسانی و  محسن نوغانی دخت‌بهمنی. 1398. " بازنمایی کلیشه‌های قومی در سریال‌های تلویزیون (بازه زمانی1380-1392)". دوفصلنامه رسانه و فرهنگ. دورة 9. شمارة 2: 111-130.
شعیری، حمیدرضا. 1388. "از نشانه‌شناسی ساختارگرا تا نشانه- معناشناسی گفتمانی". فصلنامة نقد ادبی. سال دوم. شمارة 8 :  33-51.
فیسک، جان. 1376." فرا نوگرایی و تلویزیون".ترجمة حسام‌الدین آشنا. فصلنامة رسانه. سال هشتم. شمارة 3:  1-6
 فیسک، جان. 1390." فرهنگ ‌تلویزیون". ترجمة مژگان برومند. ارغنون. شمارة 19: 125 ـ 142.
کسرایی، محمدسالار و پروشات مهرورزی. 1396. "بازنمایی نقش اجتماعی زنان در سینمای پس از انقلاب ایران،مطالعه موردی دو فیلم یه حبه قند و فروشنده". دوفصلنامة جامعه پژوهی فرهنگی. سال هشتم. شمارة 4:  159-192.
کوارد، روزالیند و جان الیس. 1380." اس. زد." در ساختگرایی، پسا ساختگرایی و مطالعات ادبی (مجموعه مقالات). ترجمة فرزان سجودی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی.
گیل، دیوید و بریجت آدامز. 1384. الفبای ارتباطات. ترجمة محمد نبوی. مهران مهاجر. رامین کریمیان. تهران:  انتشارات مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
محمدی، فردین. 1395. "تربیت نسل جدید، دال شناور جدال گفتمانی در ایران: تحلیل گفتمان سریال ستایش با رویکرد لاکلاو و موفه" . فصلنامة راهبرد اجتماعی فرهنگی. سال پنجم. شماره 18: 145ـ172.
مک‌کوایل، دنیس. 1382. درآمدی بر نظریه ارتباطات جمعی. ترجمة پرویز اجلالی. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
مکتبی اصل، سیدصفر و علی جعفری. 1395. "بازنمایی سبک زندگی خانواده ایرانی در سریال‌های تلویزیونی". کنگره بین‌المللی مطالعات رفتاری جامعه و سبک زندگی سالم. تهران: مرکز توانمندسازی مهارتهای فرهنگی و اجتماعی جامعه.
مهدی‌زاده، سیدمحمد. 1387. رسانه‌ها و بازنمایی. تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها.
میلز، سارا. 1382. گفتمان. ترجمة فتاح محمدی. زنجان: نشر هزاره سوم.
ون دایک، تئون. ای. 1382. مطالعاتی در تحلیل گفتمان. گروه مترجمان. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
 هال، استوارت. 1386. غرب و بقیه: گفتمان و قدرت. ترجمة محمود متحد. تهران: انتشارات آگه.
هرمزی‌زاده، محمدعلی؛ سیاوش صلواتیان و سیدهادی قاسمی‌تبار. 1397. " بازنمایی روابط خانوادگی در فصل‌های چهارگانه مجموعه تلویزیونی پایتخت". فصلنامة خانواده پژوهی. شمارة 1. 7-22.
یورگنسن، ماریان و لوئیز فیلیپس. 1389. نظریه و روش در تحلیل گفتمان. ترجمة هادی جلیلی. تهران: نشر نی.
Borresen, Kelsey. (2013). “5 Good Reasons To Get Married While You’re Young, According To Research”. View in: < https://www.huffpost.com/entry/married-young_n_4227924> (access 2020/4/23).
Douthat, Ross. 2013. “Late Marriage and Its Consequences”. View in: < https://douthat.blogs.nytimes.com/2013/03/22/late-marriage-and-its-consequences/> (access 2020/4/23).
Hymowitz, kay and others. 2013. The Benefits and Costs of Delayed Marriage In America. The National Marriage Project At The University Of Virginia.
Mayring Philipp. 2000. “ Qualitative Content Analysis”. Qualitative Social Research. 1(2).
Orbe, p., Marke. 1998. An “outsider within” perspective to organizational communication: Explicating the communicative practices of co-cultural group members. Management Communication Quarterly. 12(2), 230-279.
Orbe, p., Marke and Spellers, E., Regina. 2005. From the Margins to the Center: Utilizing Co-Cultural Theory in Divers Contexts. In: William B. Gudykunst. Theorizing About Intercultural Communication.  Thousand Oaks, London, New Delhi, SAGE Publications.
 Scholl, A (2008). Qualitative Methodology. In W. Donsbach (ed), The International Encyclopedia of Communication. Oxford: Blackwell Publishing.