سنتز پژوهی تأثیرات مصرف رسانه‌ای در مطالعات پیشین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه جامع شناسی , دانشکده ادبیات و علوم انسانی , دانشگاه بیرجند , بیرجند , ایران.

2 کارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی , دانشکده ادبیات و علوم انسانی,دانشگاه بیرجند , بیرجند,ایران.

چکیده

امروزه، رسانه عضوی جداییناپذیر از زندگی اجتماعی است. برای درک بهتر ابعاد رسانه، میتوان تأثیرهای آن را بر بخشهای مختلف حیات بشری از جمله حوزة افکار و رفتار فردی و جمعی در نظر داشت. تاکنون تأثیرات متنوع و گستردة رسانه کنجکاوی پژوهشگران بسیاری را برانگیخته؛ اما آنچه واضح است، فقدان پژوهشی هدفمند از مجموعة این تأثیرها بر زندگی آدمی و نویدبخش چشماندازی نوین در این حوزة پژوهشی است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف کشف و درک مقولههای مرتبط با تأثیرهای مصرف رسانه و ارائة مدلی مفهومی از پژوهشهای موجود در این زمینه، در بازة زمانی معین و با روش نمونهگیری هدفمند از اسناد مطالعاتی موجود صورت گرفته است. روش انجام پژوهش برای دستیابی به هدف مورد نظر، سنتزپژوهی انتخاب شده است. یافتهها، با استفاده از کدگذاری سهمرحلهای به صورت استقرایی تا به دست دادن مقولههای مرکزی پیش رفتهاند. مطابق با نتایج، حوزههای پژوهشی کمرنگتر مشخص و مقولههای بهدستآمده در حوزة داخلی با عناوین تحول هویت فردی ـ اجتماعی، مؤلفههای سرمایة اجتماعی، عمل سیاسی و عناصر فرهنگی شناخته شدند. در حوزة خارجی نیز مقولههای نهایی، دو عنوان دیالکتیک نظم و بینظمی و الگوبخشی به سبک زندگی فردی و اجتماعی را در بر میگیرد. بهعلاوه برنامهریزی در راستای مدیریت صحیح رسانه الزامی است.

کلیدواژه‌ها


منابع
ابراهیم پور، داوود. 1398. "بررسی رابطه مصرف رسانه‌ای با جامعه‌پذیری سیاسی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز". فصلنامة پژوهش‌های ارتباطی. 26 (3)، 149-183.
احمدی، عزت‌اله؛ صمد عدلی‌پور، آسیه سپهری و محمد حسنعلی‌زاده. 1392. "رابطه مصرف رسانه‌های با اعتماد اجتماعی در بین جوانان شهر تبریز". فصلنامة پژوهش‌های ارتباطی. 20 (4). 87-112.
احمدی، حبیب؛ علی عربی و بهزاد حکیمی‌نیا . 1392. "بررسی رابطه مصرف رسانه‌ای و ترس از جرم (موردمطالعه: شهر کرج)". فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی شهری، 3 (7). 1-23.
اکبری، حسین.  1396. "رابطه مصرف رسانه‌های داخلی و خارجی با هویت ملی جوانان". دوفصلنامة رسانه و فرهنگ. 7  (2): 1-22.
اکبری، شیما و محمد سلطانی‌فر. 1399. "نقش دیجیتالی شدن مصرف رسانه‌ای در سبک زندگی شهروندان بالای 18 سال شهر تهران". فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی. 36: 55-80.
ادیبی سده، مهدی؛ صمد عدلی‌پور و نقی طاهری. 1393. "رابطۀ مصرف رسانه‌ای با فرهنگ سیاسی جوانان؛ مطالعۀ موردی، شهر تبریز". دوفصلنامه دانش سیاسی. 10 (1): 5-26.
امام‌جمعه‌زاده، جواد؛ زهرا صادقی نقدعلی؛ محمودرضا رهبرقاضی و سیدمرتضی نوعی باغبان.1391. "بررسی رابطه‌ی مصرف رسانه‌های و انسجام اجتماعی (مطالعه موردی جوانان شهر تبریز)". فصلنامة مطالعات توسعة اجتماعی ـ فرهنگی. 1 (4): 9-31.
امام‌جمعه‌زاده، جواد؛ زهرا صادقی نقدعلی؛ محمودرضا رهبرقاضی و سیدمرتضی نوعی باغبان. (1392). "سنجش رابطه شبکه‌های اجتماعی و رفتار سیاسی دانشجویان دختر و پسر دانشگاه اصفهان". فصلنامه زن در توسعه و سیاست. (41): 223-236.
امین، محسن و رضا  بابایی  سارویی. 1398. "سنجش هویت جمعی ایرانیان؛ مطالعه نسبت مصرف رسانه‌ای و هویت مدرن در شهرهای مرزی کشور". فصلنامه مطالعات ملی. 20 (3): 33-52.
بیرو، آلن. 1380. فرهنگ علوم اجتماعی. ترجمه باقر ساروخانی. تهران: کیهان.
جنادله، علی و مریم رهنما . 1397. "بازنمایی آسیب شناسانه رسانه‌های نوین در مطالعات خانواده (فرا تحلیل مقالات چاپ‌شده در خصوص تأثیر رسانه‌های نوین بر خانواده)". فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین. 4 (16): 1-40.
حیدری، آرمان؛ اصغر میرفردی و عباس رمضانی باصری. 1393. "مقایسه جنسیتی هویت دینی و رابطه آن با مصرف رسانه‌ای (تلویزیون و ماهواره)؛ مورد مطالعه، دانش آموزان متوسطه شهر مرودشت (1391-1392)". دوفصلنامه دین و ارتباطات. 20 (2)، 5-43.
خواجه‌نوری، بیژن و مهدی کاوه. 1392. "مطالعه رابطه بین مصرف رسانه‌ای و احساس امنیت اجتماعی". فصلنامه پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی. 2 (2): 57-78.
خوشفر، غلامرضا و فاطمه جندقی میرمحله. 1395. "مصرف رسانه‌ای و مشارکت سیاسی (موردمطالعه: شهروندان شهر گرگان)". فصلنامه مطالعات توسعه‌ی اجتماعی- فرهنگی. 5 (4): 105- 128.
ریاحی، محمداسماعیل و سمانه اسکندری. 1393. "بررسی رابطه بین مصرف رسانه‌ای با میزان اعتماد در بین دانشجویان دانشگاه مازندران". فصلنامه علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد شوشتر. (24): 143-178.
ریاحی، محمد اسماعیل؛ مصطفی ظهیری‌نیا و سهیل صادقی. 1394. "بررسی تأثیر مصرف رسانه‌ای بر میزان سرمایه اجتماعی شهروندان شهر بندرعباس". فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر. 9 (3): 67-96.
ریاحی، محمداسماعیل؛ سمانه اسکندری و بهزاد، حکیمی‌نیا. 1396. "بررسی رابطه بین میزان مصرف رسانه‌ای و میزان احساس عدالت بین دانشجویان دانشگاه مازندران". فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی.  29 (3): 1-18.
رضائیان، مجید. 1398. "مصرف رسانه‌ای و رابطه آن با نو‌گرایی (موردمطالعه: دانشجویان دانشگاه سوره)". فصلنامة رسانه. 116: 145-165.
زکی، محمدعلی. 1397. "فراترکیب پژوهش شبکه‌های اجتماعی مجازی در ایران (کلیه مقالات مجلات علمی پژوهشی طی سال‌های 1388 تا دی‌ماه 1397)". فصلنامه مطالعات کاربردی در علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی. 1 (3): 63-85.
شاهرخ، لیلا و شهنار هاشمی. 1396. "سنتز پژوهی بازنمایی زنان در سینمای ایران". فصلنامه جامعه فرهنگ و رسانه.  6 (22): 69-97.
شریفی، سعید؛ محمدمهدی مظاهری؛ اکبر اعتباریان و بدری شاه طالبی. 1393. "خوشه‌بندی سبک زندگی مبتنی بر مصرف رسانه‌ای (موردمطالعه: کلان‌شهر اصفهان)". دوفصلنامه جامعه پژوهی فرهنگی.  پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. 5 (3):33-58.
شهرام‌نیا، امیرمسعود؛ زهره مرندی؛ راضیه کوشکی و محسن سیستانی. 1394. "رابطه مصرف رسانه‌ای و سرمایه فرهنگی". فصلنامه رفاه اجتماعی. 15 (59): 189-222.
صمدی، مهران و ناصر طریحی. 1395. "مطالعه رابطه بین میزان مصرف رسانه‌ای نسل جوان و نگرش آنان به فرهنگ ایثار و شهادت". فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی. 8 (32): 53-72.
صمدی، مهران و شورش شاه‌محمدی. 1396. "مطالعه رابطه بین میزان هویت‌پذیری قومی و مشارکت‌پذیری سیاسی با مصرف رسانه‌ای شهروندان ارومیه". فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی. 10 (39): 43-58.
عابدینی، نصرت و رضا صابونچی 1399. "رابطه مصرف رسانه‌ای با مهارت‌های ارتباطی و رفتارهای اخلاقی دانشجویان رشته علوم ورزشی". فصلنامه مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش. 26: 11-24.
عبدالملکی، احمد؛ محمدجواد زاهدی مازندرانی؛ امیر  ملکی و اسماعیل علی‌اکبری. 1395. "تبیین جامعه‌شناختی ترس از جرم در شهر تهران". فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی. 8 (51): 231-260.
علیخواه، فردین و الناز رستمی. 1390. "مصرف رسانه‌ای و سبک زندگی (مطالعه‌ای در بین شهروندان شهر تنکابن)". فصلنامه علوم اجتماعی. 7 (28).
عدلی‌پور، صمد؛ حمید سلیمانی و اقبال مفاخری. 1392. "رابطه مصرف رسانه‌ای با هویت اجتماعی و سبک زندگی نوین در بین جوانان شهر تبریز". فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی. 21 (3): 121-146.
فتحی، حبیب‌اله و علی جعفری. 1396. "رابطه مصرف رسانه‌ای با تغییر سبک زندگی (موردمطالعه: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی)". فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین. 3 (99): 221-255.
فریدی ثانی، معصومه و مجید ظروفی. 1395. "مطالعه رابطه بین مصرف رسانه‌ای و میزان سرمایه اجتماعی مدیران راهنمایی و دبیرستان منطقه 2 شهر تهران". فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی. 8 (31): 137-154.
قنبری باغستان، عباس. 1398. "سواد رسانه‌ای: یک فرا تحلیل علم شناسانه از اسناد و تولیدات علمی (1970-2019)". دوفصلنامه جهانی رسانه ـ نسخه فارسی. 14 (1): 75-93.
کلمن، ساموئل، جیمز. 1377. بنیادهای نظریه اجتماعی. ترجمه منوچهر صبوری. تهران: نشر نی.
گیدنز، آنتونی. 1378. تجدد و شخصیت. ترجمه ناصر موفقیان. تهران: نشر نی.
گنجی، محمد و فاطمه زارع غیاث‌آبادی. 1394. "رابطه استفاده از رسانه‌های جمعی و میزان سرمایه اجتماعی در شهر کاشان". فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی. 26 (4): 109-128.
موسوی اصل، سیدعلی‌اکبر و علی جعفری. 1397. "رابطه‌ای با گرایش به مواد مخدر مصرف (موردمطالعه: جو0انان شهر اردبیل)". فصلنامه سلامت اجتماعی و اعتیاد. 5 (17): 95-110.
محمودیان، حسین؛ سعید مقدس و منیژه جهان‌شاهی. 1395. "بررسی نقش مصرف رسانه‌ای بر سرمایه اجتماعی مهاجرین شهر بهارستان". فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شوشتر. 11 (2): 73-306.
محمودی رجا، سید زکریا؛ علی‌حسن توفیقیان‌فر؛ ایمان اکبری و سیدمحمد محمودی. 1396. "بررسی رابطه مصرف رسانه‌های ارتباطی و سرمایه اجتماعی معلمان (مطالعه موردی: معلمان دوره دبیرستان شهر سی سخت)". فصلنامه رسانه. 29 (1): 57-77.
مهدی‌زاده، سیدمحمد و رضا خاشعی. 1396. "نقش رسانه‌ها در انتخاب سبک‌های زندگی سلامت‌محور (با تأکید بر مصرف رسانه‌ای شهروندان شهر تهران)". فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی. 25 (2): 51-78.
مرادی، رامین و احسان خان‌محمدی. 1399. "بررسی وضعیت دین‌داری جوانان شهرسرپل ذهاب و برخی عوامل مرتبط با آن". فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی. 31 (1): 75-92.
نیازی، محسن و الهام شفاهی‌مقدم. 1390. "رابطه مصرف رسانه‌ای و نگرش به طرح‌واره جنسیتی زنان". فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات. 8 (26): 201-228.
هرسیج، حسین؛ رضا محموداوغلی؛ امید  عیسی‌نژاد،  و محمودرضا رهبر قاضی. 1390. "بررسی تأثیرات مصرف رسانه‌ای بر هویت اجتماعی دانشجویان دانشگاه اصفهان". فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی. 23 (3): 75-92.
هرسیج، حسین؛ رضا محموداوغلی؛ محمودرضا رهبر قاضی و هادی عباس‌زاده‌باقی. 1391. "بررسی رابطه مصرف رسانه‌ای با مشارکت سیاسی دانشجویان دانشگاه اصفهان". فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی. 19 (70): 35-59.
هرسیج، حسین؛ سیدمرتضی نوعی باغبان و زهرا صادقی نقدعلی. 1393. "بررسی رابطه مصرف رسانه‌ای و آگاهی سیاسی در میان دانشجویان دانشگاه اصفهان". فصلنامه پژوهش. 21 (3): 33-54