دگردیسی رابطة انسان با دیگری جستاری دربارة فیلم خسته نباشید

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد جامعه شناسی ، دانشگاه خوارزمی ، تهران ، ایران

چکیده

خسته نباشید1، فیلمی با مضامین مواجهة فرهنگها، حفظ زیستبوم، پاسداشت میراث فرهنگی، حافظه و خاطره است. این مقاله، با مروری بر دیگری در ادبیات فارسی و فیلمهای سینمایی نشان داد که دیگری، چه در دوران پیشامدرن و چه در دوران مدرن، پدیدة مهمی برای هنرمندان، نویسندگان، شاعران و بهویژه فیلمسازان بوده است. در مبانی نظری، دیگری در ادبیات علوماجتماعی و تکوین دیگری در دوران مدرن مرور شد. یکی از مسائل اساسی که کمتر به آن توجه شده، تبدیل شدن شرق، به دیگریِ غرب و ممکن شدن استعمار است؛ چراکه استعمار تنها ابعاد نظامی و سیاسی نداشت و واجد وجوه فرهنگی و روانی عمیقی بود. همچنین دوران مدرن موجب شد احساسات، عواطف و طبیعت به حاشیه رانده شود. در این مقاله از روش تحلیل محتوای کیفی، نوع مضمونی، بهره گرفته شد. خسته نباشید روایتی از همسرنوشتی برآمده از رنج، و احساساتی که درک میشوند؛ از خاطراتی فراموش شده، که به یاد آورده میشوند و از تمدنی در مجاورت کویر و در هماهنگی با آن است. انسانهایی که در ابتدا، قابلیت ستیز و نزاع با یکدیگر را دارند، اما زمانی که از داستانهایِ مشترکِ برآمده از رنجِ همدیگر مطلع می‌‌شوند، بهرغم نداشتن زبانی مشترک، شیوة همدلی را برمیگزینند. آنها اگر در ابتدا بهخاطر پول با یکدیگر همسفر شده بودند، سپس بهخاطر دوستی و رفاقت و همسرنوشتی و داستانهای مشترک، برای به دست آوردن تجاربی جدید و بدون مقصدی مشخص، باهم، همراه میشوند، تا شاید رنگ آسمان جاهای دیگر را به چشم ببینند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

d"Transformation of human relationship with the other An essay about the Don’t be Tired movie

نویسنده [English]

  • soren mostafaie
Master of Sociology, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

“Don’t be tired” is a film with the themes of interactions among cultures, the ecosystem protection, preserving cultural heritage, memory and remembrance. This article, by reviewing “the other” in Persian literature and movies, showed that the other, both in the pre-modern and modern time, has been an important phenomenon for artists, writers, poets, and especially filmmakers. Theoretically speaking, the other was reviewed in the social science literature as well as its development in modern time. One of the main issues that has received less attention is the transformation of the East into the other West and the possibility of colonization; Because colonialism had not only military and political dimensions, but also had deep cultural and psychological aspects. The modern age has also pushed emotions, feelings and nature to the margins.
 In this paper, qualitative content analysis and thematic type, has been carried out. Do not be tired, is a story of a co-destiny resulting from suffering, and the feelings that are understood, from the forgotten memories that are remembered and of a civilization in the vicinity of the desert and in harmony with it. Humans who at first have the ability to quarrel and fight with each other, but when they are informed of common stories arising from each other’s suffering, they choose the method of empathy, despite not having a common language. If they first traveled together for money, then because of friendship and companionship and co-destiny and shared stories, come together to gain new experiences without having a given experience, perhaps to see the color of the sky elsewhere

کلیدواژه‌ها [English]

  • Do not be tired movie
  • human relationship with the other
  • human relationship with nature
  • indigenous knowledge
  • co-destiny
اخوان ثالث، مهدی. 1390. گزینه اشعار. تهران: انتشارات مروارید.
ببی، ارل. 1394.  روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی.  ج2.  ترجمة رضا فاضل. تهران: انتشارت سمت.
برلین، آیزایا. 1385.  ریشه‌های رمانتیسم. ترجمة عبدالله کوثری. تهران: نشر ماهی.
برمن، مارشال. 1373. « مارکس و مدرنیسم و مدرنیزاسیون». فصلنامة ارغنون. مجموعة مقالات مدرنیسم. سال اول. شمارة 3.
بهشتی، سیدمحمد. 1387. « غزل باغ ایرانی» . فصلنامة گلستان هنر. شمارة 11.
بیچرانلو، عبدالله. 1388. « تصویرسازی و کلیشه‌سازی هالیوود از مسلمانان، بازنمایی مسلمانان در سینمای هالیوود». فصلنامة رسانه. دورة 2. شمارة پیاپی 79.
حافظ شیرازی، شمس‌الدین محمد. 1385. حافظ به سعی سایه. تهران: انتشارات کارنامه.
درویش، محمد. تارنمای مهار بیابان‌زدایی. قابل دسترسی در mohammaddarvish.com
راودراد، اعظم و مجید سلیمانی. 1389. « بازنمایی گفتمان سنت اسلامی از تجربه دینی در سینمای ایران؛ تحلیل گفتمان فیلم زیر نور ماه.  دوفصلنامة مجله جهانی رسانه. نسخه فارسی. دوره پنجم.
راودراد، اعظم، سیدعلی‌اصغر سلطانی و مرجانه سوزنکار. 1393. « بازنمایی چالش سنت و مدرنیته در فیلم به همین سادگی.  دوفصلنامة جامعه‌شناسی هنر و ادبیات. دورة 6. شمارة 2.
ساترلند، جین ان و کاترین فلتی. 1396. جامعه‌شناسی سینمایی؛ زندگی اجتماعی در گذار فیلم. ترجمة حسین ابولحسن تنهایی و لیلا شعبانی. کرج: دریای تنهایی. تهران: انتشارات بهمن برنا.
سپهری، سهراب. 1384. هشت کتاب. تهران: انتشارات طهوری.
سعدی شیرازی، ابومحمد مصلح بن عبدالله بی‌تا. کلیات سعدی. بی‌جا.
سعید، ادوارد. 1389. شرق‌شناسی. ترجمة عبدالرحیم گواهی. تهران: انتشارات فرهنگ اسلامی.
سیدمن، استیون. 1395. کشاکش آرا در جامعه‌شناسی. ترجمة هادی جلیلی. تهران: نشر نی.
شاملو، احمد. 1390. گزیده اشعار. به ‌کوشش محمد حقوقی. تهران: انتشارات نگاه.
صنیعی، پرینوش. 1383. پدر آن دیگری. تهران: انتشارات روزبهان.
فرخزاد، فروغ. 1382. مجموعه اشعار. تهران: انتشارات نگاه.
فرهادی، مرتضی. 1388. انسان‌شناسی یاریگری. تهران: انتشارات ثالث.
فرهادی، مرتضی. 1395. کمره‌نامه؛ هشت در به هشت منظر از هفت هزار خوان؛ هشت ریز مردم‌نگاری از فرهنگ فرادادی مردم کمره ـ شهرستان خمین ـ و دو ضمیمه. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
فرهادی، مرتضی. 1397. صنعت بر فراز سنت یا در برابر آن؛ انسان‌شناسی توسعه‌نیافتگی؛ و واگیره‌ی پیشرفت همه‌سویه‌ی فرادادی و فتوتی در ایران. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
فشاهی، محمدرضا. 1356. بحران جهان و بحران رمانتیسم. تهران: انتشارات گوتنبرگ.
کتبی، مرتضی. 1372. « نقش شرق‌شناسی در استعمار غربی». فصلنامة علوم اجتماعی. سال دوم. شمارة 3 و 4.
کتبی، مرتضی. 1389. تفسیر علوم‌اجتماعی فرانسوی در ایران. سخنرانی به مناسبت بیست و سومین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران. غرفه نشر فرانسه. نشست پیرامون کتاب و فرهنگ در فرانسه. بزرگداشت کلود لوی استروس.
کتبی، مرتضی. 1394. مجموعه مقالات بومی‌سازی علوم انسانی در ایران. بازنگری روش‌های تحقیق در علوم انسانی به‌کوشش احمد گل‌محمدی. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
کوپانس، ژان. 1390. درآمدی بر مردم‌شناسی و انسان‌شناسی. ترجمة حسین میرزایی. تهران: نشر ثالث.
کیوی، ریمون و لوک وان کامپنهود. 1393. روش تحقیق در علوم‌اجتماعی (نظری و عملی). ترجمة عبدالحسین نیک‌گهر تهران: انتشارات توتیا.
محمدی، جمال. 1395. « یه حبه قند: بازآفرینی دیالکتیک رخداد و روزمرگی در حیات اجتماعی». دوفصلنامة جامعه‌شناسی هنر و ادبیات. دورة 8 . شمارة دوم.
مرادی، محمدعلی. 1379. تفکر در تنگنا، جستارهایی در علوم فرهنگی. به کوشش رضا نساجی. تهران: انتشارات نقد فرهنگ.
مرادی، محمدعلی. 1393. « خرد و باغ ایرانی». قابل دسترسی در: www.phalsafe.com
منتظرقائم، مهدی و فرزاد غلامی. 1392. « نقد پسااستعماری بازنمایی شخصیت‌های سریال قهوه تلخ در مواجهه با مدرنیته ایرانی». فصلنامة رسانه و فرهنگ. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال سوم. شمارة اول.
مولوی، مولانا جلال‌الدین بی‌تا. مثنوی معنوی. به قلم سیدحسن میرخانی. بی‌جا.
هوگلاند، اریک ج. 1392. زمین و انقلاب در ایران 1360-1340. ترجمة فیروزه مهاجر. تهران: انتشارات شیرازه.
 
Clark, Brett & John Bellamy Foster. 2009. “Ecological Imperialism and the Global Metabolic Rift, Unequal Exchang and the Guano/ Nitrates Trade”,  International journal of comparative sociology, Vol 50.
mayring, p.2000. Qualitative content analysis, From: qualitative social research.