اسایی معیارهای حرفه ای در برنامه های گفت وگومحور با تأکید بر برنامۀ «سختانه» شبکۀ سه سیما

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تحقیق و ارتباطات ،دانشگاه صدا و سیما، تهران

2 دانشیار دانشکده ارتباطات و رسانه ، دانشگاه صدا و سیما، تهران

3 کارشناس ارشد روزنامه نگاری ، دانشگاه صدا و سیما، تهران

چکیده

در این پژوهش، معیارهای حرفهای تولید و پخش برنامههای گفتوگومحور صداوسیما، در زمینههای چگونگی بازنمایی پیامها و تکنیکهای بهکار گرفتهشده در یک گفتوگوی تلویزیونی، مورد توجه قرار گرفته است. برنامة " سختانه" به دلیل رویکرد گفتوگوهای سخت تلویزیونی، مورد توجه این پژوهش است. در این پژوهش، نُه قسمت از  برنامة سختانه پس از مشاهده، به شیوة مقولهبندی در تحلیل محتوای کیفی، ارزیابی شده، همچنین دادههای کیفی به دستآمده که حاصل مصاحبه با کارشناسان و فعالان رسانهای در زمینة برنامههای تلویزیونی است، با استفاده از روش تحلیل مضمون دادههای کیفی، تحلیل و واکاوی شده است. تمرکز بر مسائل چالشبرانگیز حوزة فرهنگ در برنامة سختانه، نسبت به سایر موضوعها، اولویت بیشتری دارد که در موارد بسیاری میتوان آن را به حوزههای سیاسی نیز تسرّی داد؛ این پیوند موضوعها و مباحث فرهنگی را با امر سیاسی در ایران به تصویر میکشد. در برنامة سختانه، که یک طرح گفتوگوی چالشی و سخت معرفی شده، رویکرد بیپرده و شفاف، بدیهی و لازم تلقی میشود. برای پیشبرد رویکرد شفافیت در برنامههای گفتوگومحور، صداوسیما در شرایط حضور رقبای جدی در خارج و داخل کشور، نیازمند بازنگری در خطوط قرمز نامشخص و غیرهمسان در تهیه و پخش برنامههای چالشی و سخت است. بازتاب مطلوب برنامههای گفتوگومحور و اقناع مخاطبان نخبگانی که به نوعی مرجع فکری برای سایر طبقات اجتماعی محسوب میشوند، میتواند حتی به صورت حداقلی، اقناع سایر مخاطبان عمومی را تسهیل کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying professional criteria in talk shows with emphasis on the “HardTalk” program of Channel 3, of Iranian state TV (IRIB)

نویسندگان [English]

  • aref jafari chegeni 1
  • Ali Darabi 2
  • Mohamadreza Ahmadi 3
1 MA in Communication Research، IRIB University
2 , Associate professor at Faculty of Communication and Media،IRIB University
3 MA in Journalism،IRIB University
چکیده [English]

In this study, the professional criteria for the production and broadcasting of dialogue-based programs on how to represent the messages and techniques used in a TV talk show, has been reviewed. The Hard Talk program is the focus of this research because of its tough TV talk approach. In this research work, nine parts of the HardTalk program were evaluated in a categorical manner in qualitative content analysis, as well as qualitative data obtained from interviews with experts and media activists of television programs. Focusing on challenging cultural issues in a Hard Talk program takes precedence over other issues, which in many cases can be extended to political areas and this depicts the connection between cultural issues and politics in Iran. In the HardTalk program, which introduces a challenging and difficult topic for dialogue, an open and transparent approach is needed. In order to advance transparency, the approach in talk-based programs, while IRIB is faced with serious local and foreign competitors, needs to review and reconsider the vague and various and different red lines in the preparation and broadcast of challenging and problematic programs. The ideal reflection of dialogue-based programs and convincing elite audiences, which are a kind of intellectual reference for other social classes, can even to a minimal extent, facilitate persuasion of the general audience.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Professional Criteria
  • Talk-based Program
  • TV Interview
  • HardTalk
آذری، سیدحسن و مهدی منتظرقائم. 1395. "ظرفیت‌ها و چالش‌های ژانر گفت‌وگوی تلویزیونی در سازمان صداوسیما".  فصلنامة پژوهش‌های ارتباطی. دورة 23. شمارة 88 .
انتظاری، علی و عاطفه آقایی. 1393. " فرهنگ نقد و گفت‌وگوی صاحبنظران علوم انسانی ایران در مطبوعات تحلیل نقدها و گفت‌وگوهای انتقادی منتشره در مطبوعات تخصصی علوم انسانی از سال 1385 تا 1391".  فصلنامة جامعه‌پژوهی فرهنگی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال پنجم. شمارة 1.
پاسدار، محمد. 1389.  تهیه‌کنندگی برای تلویزیون با نگاه سیستمی. تهران: دانشگاه صداوسیما.
پایا، علی. 1381.  گفت‌وگو در جهان واقعی. تهران: انتشارات طرح نو.
خانیکی، هادی. 1383.  "گفت‌وگو؛ از مفهوم زبانی تا معنای جهانی". فصلنامة جامعه‌شناسی ایران. دورة پنجم. شمارة 1.
خانیکی، هادی و علیرضا نیک‌خواه ‌ابیانه. 1392. " الگوی توسعه فرهنگی بر پایه روزنامه نگاری گفت‌وگومحور". فصلنامة جامعه. فرهنگ و رسانه. سال دوم.  شمارة 7.
سلیمانیان، محمدحسین. 1388. تعیین سهم سه رکن اصلی"مجری. موضوع و میهمان"در برنامه‌های گفت‌وگومحور سیاسی شبکه اول سیما در رضایت بیشتر مخاطب. پایان‌نامة کارشناسی ارشد. دانشگاه صداوسیما.
شهبا، محمد. 1390. زیبایی‌شناسی عناصر بصری در برنامه‌های خبری و گفت‌وگومحور تلویزیونی. تهران: مرکز تحقیقات صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.
صلواتیان، سیاوش و زهرا ترکاشوند. 1396.  "ضعف‌های برنامه‌های گفت‌وگومحور دینی سیمای جمهوری اسلامی ایران بر مبنای خوانش مخاطبان جوان".  فصلنامة مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران. دورة 6. شمارة 3.
عابدی جعفری، حسن و همکاران. 1390. تحلیل مضمون و شبکه مضامین؛ روشی ساده و کارامد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی. دوفصلنامة اندیشه مدیریت راهبردی. سال پنجم. شمارة 2.
عادل ‌مهربان، مرضیه. 1395. مروری بر تحلیل محتوای کیفی و کاربرد آن در پژوهش. چاپ اول. اصفهان: نشر مانی.
عبداللهیان، حمید و مهین شیخ‌انصاری. 1395. "مفهوم سازی و عملیاتی‌کردن کنش ارتباطی هابرماس در فیسبوک". دو فصلنامة جامعه پژوهی فرهنگی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. سال هفتم. شمارة 3.
عطاردی، الهه. 1389.  ویژگی‌های مجری موفق در برنامه‌های سیما. تهران: مرکز تحقیقات صداوسیما.
کمالی، یحیی. 1397. "روش‌شناسی تحلیل مضمون و کاربرد آن در سیاست‌گذاری عمومی". فصلنامة سیاستگذاری عمومی. دورة4. شمارة 2.
لیندلوف، تامس و برایان تیلور. 1392. روش تحقیق کیفی در ارتباطات. چاپ دوم. ترجمة عبدالله گیویان. تهران: انتشارات همشهری.
منتظرقائم، مهدی و حسین مهربانی‌فر. 1394. " برنامه‌های گفت‌وگومحور تلویزیونی و چگونگی آن در دو نظام رسانه‌ای آمریکا و ایران؛ واکاوی دلالت‌ها، ضرورت‌ها و بایسته‌ها".  فصلنامة رسانه. سال بیست و ششم. شمارة 3.
ویلیامز، ریموند. 1385. تلویزیون: تکنولوژی و شکل فرهنگی. ترجمة منوچهر بیگدلی خمسه. تهران: اداره کل پژوهش‌های سیما.
همدمی کلور، حسن. 1395. شناخت عوامل جذب و دفع مخاطب در برنامه‌های گفت‌وگومحور شبکۀ چهار سیما. پایان نامۀ کارشناسی‌ارشد. دانشگاه صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران.
 
Braun, Virginia and Victoria Clarke. 2006. “Using thematic analysis in psychology”.Qualitative Research in Psychology.Vol. 3, No. 2.
Brown, Keith 2006. Encyclopedia of Language and Linguistics, Boston: Elsevier Science.
Ilie, Cornelia 2001. “Semi-institutional discourse” The case of talk shows”. Journal of Pragmatics. No. 33.
Littlejohn, Stephen W. and Foss, Karen A. 2009. Encyclopedia of communication theory. London: Sage Publications.
Sharifi, M., Ansari, N., & Asadollahzadeh, M. 2016. “A critical discourse analytic approach to discursive construction of Islam in Western talk shows: The case of CNN talk shows”.  International
Communication Gazette, 79(1).
Timberg, Bernard M. 2004. Television talk: a history of the TV talk show. The University of Texas Press.