نقش سواد رسانه‌ای در اعتماد سیاسی‌ (مورد مطالعه:‌مردم شهر شاهین‌شهر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

علوم ارتباطات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهین شهر، شاهین شهر، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر، با هدف بررسی نقش سواد رسانهای در اعتماد سیاسی مردم شهر شاهینشهر انجام شد. این تحقیق از حیث هدف و ماهیت، " کاربردی ـ توصیفی" با روش پیمایشی، در قالب یک تحقیق مقطعی در " نیمة نخست سال 1399"  انجام شد. نمونة آماری این تحقیق، 373 نفر از مردم ساکن در شهر شاهینشهر بودند که بر اساس " نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای" برمبنای " الگوی جغرافیای شهری"  انتخاب شدند. دادههای این تحقیق، با ابزار پرسشنامة محققساخته جمعآوری و جهت احتساب پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ و برای سنجش اعتبار آن، علاوه بر اعتبار محتوا، از روش تحلیل عاملی تأییدی نیز استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه، برای سواد رسانهای، برابر با 897/0، برای اعتماد سیاسی برابر با 869/0 و برای کل پرسشنامه برابر با 914/0 بود. تجزیه و تحلیل دادهها نیز با روشهای آماری توصیفی و استنباطی انجام گرفت. آن دسته از متغیرها که به صورت اسمی بودند، با جدولهای توزیع فراوانی تحلیل شدند و تجزیه و تحلیل آزمون فرضیهها، با روش تحلیل عاملی تأییدی، در محیط نرمافزارهای Spssو Amos انجام گرفت. یافتههای این تحقیق نشان داد، با اطمینان 95درصد، سواد رسانهای و ابعاد آن نقش چشمگیری در اعتماد سیاسی دارد. " توانایی برقراری ارتباط، دسترسی و استفاده از رسانهها"، " توانایی تفکر انتقادی نسبت به محتوای رسانهها"، " توانایی درک محتوای پیامهای رسانهها" و " توانایی تحلیل و ارزیابی پیامهای رسانهها"، به ترتیب مهمترین میزان تاثیرگذاری را در این رابطة معنادار دارند. در یک تحلیل نهایی، نتایج تأیید کرد، اگر سواد رسانهای تقویت شود، اعتماد سیاسی افزایش مییابد.

کلیدواژه‌ها


اسدی، عباس و سیدمهدی رضوی. 1394. "اعتماد سیاسی در جامعه چند رسانه‌ای با تأکید بر نقش رسانه ملی در اعتماد سیاسی شهروندان جمهوری اسلامی ایران". فصلنامه پژوهش‌های انقلاب اسلامی. انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران. دوره 4.  شماره 14.
امیری، مجتبی و یونس نوری مرادآبادی. 1391. "بررسی رابطه میان نگرش سیاسی، اعتماد به رسانه ملی، مخاطبان فعال، و گرایش دانشجویان دانشگاه های تهران به شبکه‌های اجتماعی مجازی". دوفصلنامه رسانه و فرهنگ. دوره 2. شماره 2.
بصیریان ‌جهرمی، حسین و رضا بصیریان ‌جهرمی. 1386. "درآمدی به سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی". فصلنامه علمی وسایل ارتباط جمعی ‌رسانه. دوره 17. شماره68.
بلبلی، الهام‌سادات و سروناز ‌تربتی. 1393. "بررسی رابطه میزان استفاده تکنولوژی‌های نوین ارتباطی و سواد‌رسانه‌ای". فصلنامه مطالعات رسانه‌ای. دوره 9.  شماره 26.
پاتر، جیمز. 1397. مبانی سواد رسانه‌ای. ترجمة : صدیقه ببران. تهران: انتشارات تاویل.
ترابی اقدم، محمود و محمد اخگری. 1397. "نقش رادیو برون مرزی آذری در تبیین تاریخ مشترک ایران و جمهوری آذربایجان". فصلنامه مطالعات تاریخ فرهنگی، دوره 9. شماره 35.
حسن‌زاده، علیرضا؛ حسن دانایی‌فرد و سمیه نصرالهی. 1393. "واکاوی سازوکارهای کلیدی تقویت اعتماد عمومی به دولت: رویکرد نگاه شهروندی". فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست. دوره 3. شماره 8 .
خوش‌فر، غلامرضا و فاطمه جندقی میرمحله. 1395. "مصرف رسانه‌ای و مشارکت سیاسی(مورد مطالعه: شهروندان شهر گرگان)". فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی فرهنگی. دوره 5. شماره 4.
دارابی، علی. 1395. "ارتقای سواد رسانه‌ای و تاثیر آن بر تقویت توسعه سیاسی در جامعه ایرانی". فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، دوره 23. شماره 86 .
ذاکر، منوچهر. 1398. "فراخوان برای نهضت آموزش تفکر؛اندیشه انتقادی چیست؟". روزنامه اعتماد. شماره 4505.
زتومکا، پیوتر. 1386‌. اعتماد یک نظریه جامعه‌شناختی. ترجمة غلامرضا غفاری. تهران: انتشارات شیرازه کتاب.
ساعی، علی و تینا روشن. 1391. "تحلیل فازی اعتماد سیاسی استادان دانشگاه". ‌فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران. دوره 7.  شماره 2.
سیدامامی، کاووس و رضا منتظری مقدم. 1391. "نقش فرهنگ اعتماد و عملکرد نهادهای سیاسی در ایجاد اعتماد سیاسی: بررسی پیمایشی دانشجویان دانشگاه‌های تهران". فصلنامه پژوهشنامه علوم سیاسی. دوره 7. شماره
عباس، قادری و مجتبی و زیبنب میرعلی سیدخوندمی.1391. "سواد رسانه‌ای مخاطبان رسانه‌های نوشتاری در شهر تهران". فصلنامه مطالعات فرهنگ ـ ارتباطات. دوره 13. شماره 20.
عبداللهی، ‌محمد؛سوسن ‌باستانی و افسانه ‌کمال. 1392. بررسی وضعیت سرمایه اجتماعی در شهر تهران. طرح پژوهشی معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران.
کاستلز، مانوئل. 1399. قدرت ارتباطات. ترجمة حسین بصیریان جهرمی. تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
گیدنز، آنتونی. 1397. جامعه‌شناسی آنتونی گیدنز. ترجمة حسن چاوشیان. تهران: انتشارات نی.
مرادی، سالار؛ مصطفی کواکبیان و حشمت‌الله فلاحت‌پیشه. 1396. "فراتحلیل مطالعات اعتماد سیاسی در ایران پس از انقلاب اسلامی". فصلنامه پژوهشنامه انقلاب اسلامی. دوره 7.  شماره 24.
موسویان، سیدمرتضی؛ و محمدصادق افراسیابی. 1396. مقالات منتخب همایش ملی سواد رسانه‌ای و مسئولیت اجتماعی. تهران: انتشارات پشتیبان.