تحلیل خبری-ارتباطی بحران کرونا و جامعة مخاطره آمیزه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه فرهنگ و ارتباطات-دانشکده فرهنگ و ارتباطات-دانشگاه امام صادق (ع)

چکیده

بحران در اشکال مختلف نوعی جنگ صامت است. این جنگ، بیش از آنکه به سختافزارهای جامعه ضربه وارد کند، به سیستم نرمافزاری آن ضربه میزند و آن را مختل میسازد.
بحران فراگیر یک مخاطره است و جامعة مخاطرهآمیز، با مشکلهای جدیدی روبهرو میشود که میتواند سبک زندگی و رفتارهای اجتماعی آن را تحت تأثیر قرار دهد. در شرایط بحران فراگیر، جامعة مخاطرهآمیز با تغییرهای اساسی، فاصلة خود را با آنچه که قبلاً بوده، تعیین میکند. این وضعیت، از این نظر اهمیت دارد که بر ساختارهای فردی و اجتماعی و روابط انسانی، بیش از هر چیز تأثیر میگذارد و مطالعه آن را ضروری میکند. گسترش ویروس کرونا، در سطح جهان یک بحران جدی بینالمللی را پدید آورده و جامعة مخاطرهآمیز جهانی را به وجود آورده است. در ایران، نیز ویروس کرونا نوعی از بحران را ایجاد کرده که آثار آن در آینده، بیشتر قابل ارزیابی است. اما تحلیل نگاههای استادان و صاحبنظران ارتباطات، در رابطه با این بحران و مخاطرههای آن میتواند نوع نگاه به این بحران را از جنبة خبری-ارتباطی روشن کند. در همین راستا، سی مصاحبه از استادان و صاحبنظران ارتباطات، با روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفتند که بخشی از آنها مستقیم و برخی نیز بهطور غیر مستقیم انجام شده بودند.  برخی از نتایج، نشاندهندة تنوع و تعدد دیدگاههای ارتباطی در این زمینه است. شیوة اطلاعرسانی، مدیریت اخبار، اعتمادسازی، سلامت اجتماعی و روانی، شایعهها و اخبار جعلی، کروناهراسی و اهمیت سواد رسانهای، تنها بخشی از مضامین فراگیر است که از نظر رسانهای ـ ارتباطی مورد توجه بودهاند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

News analysis- relation between Coronavirus Crisis

نویسنده [English]

  • Hassan Bashir
Faculty of Culture and Communication, College of Culture and Communication, Imam Sadiq University
چکیده [English]

 
crisis in various its forms are considered as a silent war. The current coronavirus crisis rather than affecting the country’s hardware, damages its software system and disrupts it. Widespread crisis is a threat and the endangered societies will face new problems that will affect the life style of people and their social behavior. At the time of widespread crisis, and endangered or vulnerable society will undergo fundamental changes and will determine its distance from what has been before. This situation is important because it affects the individual, social and human relations more than anything else and requires investigation.
Outbreak of Coronavirus has created an international crisis and has put the world at risk. This same virus has also created a kind of crisis in Iran which its fallout could be better assed in the future.
Meanwhile the analysis of the views of professors and scholars of communication about this crisis and resulting dangers can clarify the news-communication dimensions of this crisis. In this line, 30 interviews have been conducted, some directly and others indirectly with experts and university professors.
Some of the results of this study show the diversity of the communication views about this issue. Method of information dissemination, news management, confidence building, social and psychological health, rumors and fake news, Corona-phobia and importance of the media literacy are some of the prevailing concepts that have been taken into consideration from the Media- communication point of view

کلیدواژه‌ها [English]

  • Coronavirus
  • Crisis
  • Society
  • endangered Society
  • Confidence Building
  • Corona-Phobia
  • Rumor
منابع
احمدی، حبیب و رودابه دهقانی (1394)،  "آراء و اندیشه‌های اولریش بک؛ نظریه‌پرداز جامعه مخاطره‌آمیز"، فصلنامة توسعه اجتماعی، دورة 10، شمارة 2.
بشیر، حسن (1386)، " رسانه‌ها و معناشناسی بحران"، نامه صادق، شمارة 31.
بک، اولریش (1396)،  جامعة خطر؛ به سوی مدرنیتة نوین، ترجمة رضا فاضل و مهدی فرهمندنژاد، نشر ثالث، تهران.
توسلی، غلامعلی و ودادهیر ابوعلی (1388)، " مناسبات دانش و سیاست در یک جامعه بیم‌زده: تأملی جامعه‌شناختی بر شکل‌گیری جوامع بیم‌زده"، مجلة جامعه‌شناسی ایران، دورة 10، شمارة 4.
خبرگزاری تسنیم. 19 اسفند 1398.
خبرگزاری جمهوری اسلامی (27 اسفند 1398)، "سلامت روان، ابزاری برای مقابله با کرونا"
 https://www.irna.ir/news/83718719/
زارعیان، داوود (1386) شناخت افکار عمومی، جهاد دانشگاهی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران
سایت شورای عالی انقلاب فرهنگی، 27 اسفند 1398  https://sccr.ir/News/10540/1/
سایت وردمتر: https://www.worldometers.info/coronavirus/
 شایگان، فریبا و مهدیان محسن چاوگانی (1396)، “شیوه‌های جلب مشارکت رسانه‌ها برای اعتمادسازی نسبت به پلیس”، فصلنامة پژوهش‌‌‌های دانش انتظامی، سال نوزدهم.
طاهری حاجی‌وند، احسان (1397)، "بحران‌شناسی فرهنگی روابط بین‌الملل سال 2016 بر اساس مدل مکعب بحران هرمان"، فصلنامة مطالعات میان‌فرهنگی، سال سیزدهم، شمارة 35.
عاملی، سعیدرضا (1382)، " دو جهانی شدن‌ها و جامعة جهانی اضطراب"، نامه علوم اجتماعی 11، شمارة 21. قاسمی، محمدعلی (1388)، "جامعه ریسک و اهمیت آن برای مطالعات استراتژیک"، فصلنامة مطالعات راهبردی، سال دوازدهم، شماره مسلسل 45، شمارة 3.
کمالی، یحیی (1397)، "روش‌شناسی تحلیل مضمون و کاربرد آن در مطالعات سیاستگذاری عمومی"، فصلنامة سیاستگذاری عمومی، دورة 4، شمارة 2.
لاپتن، دبورا (1380)، "  بیم و مدرنیزاسیون تأملی"، ترجمة مریم رفعت‌جاه، ارغنون، شمارة 18.
میرزائی، حسین (1399)، جستارهایی در ابعاد فرهنگی و اجتماعی بحران ویروس کرونا در ایران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، تهران.
ناطق‌پور، محمد‌جواد (1376)، " اطلاع‌رسانی و مسائل اجتماعی"، نامه انجمن جامعه‌شناسی ایران، شمارة 2.
نصیری، بهاره و سیدمحمود هاشمی (1391)، " اهمیت آموزش سواد رسانه‌ای در قرن بیست و یکم"، مطالعات رسانه‌ای، سال هفتم، شمارة 18.
نیازی، محسن، محمد عباس‌زاده و موسی سعادتی (1396)،  "بررسی جامعه شناختی سهم مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی در تبیین رفتارهای مخاطره‌آمیز؛ مورد مطالعه جوانان 15ـ34 شهر تبریز"، بررسی مسائل اجتماعی ایران، دورة 8، شمارة 2.
همایون، محمدهادی و رضا بنی اسد (1399)، آزمون کرونا؛ دیدگاه‌ها و راهبردها، جلد اول، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران.