نقش هوش مصنوعی فناوری های نوین ارتباطی در توسعه سواد رسا نه ای نابینایان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس روابط عمومی/شرکت توزیع نیروی برق تبریز

چکیده

رشد سریع فناوریها و رسانههای اجتماعی، در ارتباطات و توسعة دانش بشر، تغییرهای چشمگیری را ایجاد کرده است. توسعه و دسترسی به گوشیهای هوشمند (Smartphone)  مهارتهای ارتباطی، دانش و درک افراد را دگرگون ساخته است. در چند دهة پیش، نابینایان و افرادی که پیش از این، در برقراری ارتباط با دنیای پیرامون خود با مشکل مواجه بودند، به کمک هوش مصنوعی حاصل از این گوشیهای هوشمند و فناوریهایی که در اختیار دارند، تا حدودی توانستهاند دانش خود را ارتقا دهند. تحقیق حاضر، به مطالعة نقش هوش مصنوعی،  اپلیکیشنها، شبکههای اجتماعی و سایر وسایل ارتباطجمعی، در سواد رسانهای نابینایان میپردازد. جامعة آماری این تحقیق، 2000نفر از نابینایان شهر تبریز است. روش نمونهگیری بهصورت غیر احتمالی با تکنیک هدفمند بوده و از بین این افراد، بر اساس نمرة  z  و ویژگیهای اختصاص داده شده به جمعیت، تا 2 انحراف معیار، 15نفر انتخاب شدند که از این فناوری استفاده میکنند و 15 نفر نیز افرادی که فاقد این فناوری هستند. روش گردآوری اطلاعات، آزمایشی با تکنیک دو گروهی،  به صورت پیمایشی و همچنین با تکنیک مشاهدة تام بوده است. چارچوب نظری پژوهش، نظریة استفاده و رضامندی و نظریة پاتر، در خصوص سواد رسانهای بوده است. از آزمون Tمستقل، برای مقایسة دو گروه و از آزمون فریدمن، برای بررسی همبستگی بین استفاده از هوش مصنوعی (متغیر مستقل) با ارتقاء سواد رسانهای نابینایان (متغیر وابسته) استفاده شده است. بر اساس نتایج این تحقیق، نابینایان با استفاده از این فناوریها به اطلاعات و درکی از محیط اطراف خود میرسند، که در طی زمان موجب ارتقاء سطح سواد رسانهای آنها میشود. با افزایش توانایی استفاده از این فناوریها، تولید دانش و پردازش اطلاعات برای  نابینایان راحتتر شده؛ درنهایت تفکر انتقادی آنها که بعد بیرونی سواد رسانهای است، توسعه پیدا میکند. همچنین دامنة دانش ایشان، برای بهرهمندی از رسانهها و فناوریهای ارتباطی گسترش مییابد و امکان بالاتری برای پردازش و درک اطلاعات جدید به دست میآورند. این چرخه، به صورت رابطة کارکردی ادامه دارد و درنهایت نابینایانی که از این فناوریها استفاده میکنند، در ارتباطات خود، نسبت به نابینایانی که از این فناوریها استفاده نمیکنند، فاصلة زیادی  پیدا میکنند.

کلیدواژه‌ها


 
بصیریان جهرمی، حسین و رضا بصیریان جهرمی (1385)، "درآمدی به سواد رسانه‌ای و تفکر انتقادی"، فصلنامة رسانه 17.(4).
پاتر، جیمز (1385)،"تعریف سواد رسانه‌ای"، ترجمة یونس شکرخواه و لیدا کاووسی، فصلنامة رسانه، 17(4).