بازنمایی گفتمان انقلاب اسلامی در سریال های تلویزیونی؛ (مطالعة موردی: انقلاب زیبا)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر

چکیده

متون تلویزیونی با به‌کارگیری واژگان، تصاویر و صدا معناهایی را می‌سازند که به رویدادها و پدیده‌ها از زوایه‌ای خاص نگاه می‌کند. در واقع این متون، حوادث و وقایع اجتماعی و سیاسی را بر مبنای اهدافی خاص تفسیر و بازآفرینی می‌کنند. مطالعة نحوة بازنمایی این حوادث در متون تلویزیونی که مجموعه‌های نمایشی را نیز در بر می‌گیرد، چگونگی برجسته‌سازی یک گفتمان و طرد گفتمان یا گفتمان‌های دیگر را نشان می‌دهد. با این نگاه مقالة حاضر بر آن است،  با مطالعة سریال  انقلاب زیباکه در سال 1393 از سیمای ج.ا.ا پخش شد، شیوة روایت انقلاب اسلامی را در آن مشخص کند. برای این منظور،  مجموعة نام‌برده با استفاده از روش نشانه‌شناسی فیسک مطالعه شد. یافته‌های این مطالعه نشان داد که رمزگان‌های فنی و اجتماعی، در آن به شیوه‌ای قطب‌بندی شده، به دنبال تبیین گفتمان انقلاب بوده‌اند. گفتمان انقلاب اسلامی بر مبنای این بازنمایی، در تقابل و تعارض با گفتمان استبدادی است. دال‌های برسازندة گفتمان انقلاب اسلامی با ارجاع به هویت خویشتن، پیوند با گذشته و رایزنی با پیشگامان معرفی می‌شود و با دانش، ارزش‌های انسانی، آگاهی و حضور اجتماعی می‌آمیزد. در مقابل گفتمان ضد انقلاب، گفتمانی شرور، بی‌ریشه، مستبدانه و مردسالار در پی نفوذ و ایجاد ناامنی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Representation of the discourse of Islamic Revolution in TV series (case study: Beautiful Revolution)

نویسنده [English]

  • mahboobeh Alimohammadi
researcher
چکیده [English]

The TV texts by employing words. Images and sounds, create meanings which look at events and phenomenon from an especial angle. In fact. Such texts interprets and recreate incidence and social events on basis of particular objectives. Studying the way such events are represented or reflected in TV texts which include performances which demonstrate how a discourse is given prominence or discarded or shows other discourses.
From this perspective, this study is aimed at by studying the TV series of the “Beautiful Revolution “that was aired in 2014 from Iranian State TV, provided the narration of the Islamic Revolution. For this reason, the said TV series was studied by using John Fiske Semiotics Method.
The findings of this study show that technical and social codes in a polarized manner have been used to define the discourse of the revolution. The discourse of the Islamic Revolution based on this representation, is in contrast to dictatorial discourse. The forming elements of the discourse of the Islamic Revolution is introduced by referring to personal identity, connection to the past and deliberation with pioneers and is combined with knowledge, human values, awareness and social presence. While, the anti- revolution discourse is villain, rootless, dictatorial and democratic which is after gaining influence and creating insecurity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic Revolution
  • discourse
  • TV series
  • Representation
  • semiotics
بارت، رولان (1392)، لذت متن، ترجمه پیام یزدانجو، نشر مرکز، تهران. 
بشیر، حسن (1384)،  “تحلیل گفتمان: دریچه‌ای برای کشف ناگفته‌ها: تحلیل مقالة مورخ 27 فوریه 2001 روزنامه گاردین انگلیس درباره ایران”، مرکز تحقیقات دانشگاه امام صادق (ع).
بصیریان جهرمی، حسین و مرضیة نحوی نظام‌آبادی (1395)، “نشانه‌شناسی عناصر بازنمایی هویت آنلاین (مطالعة کاربران پرطرفدار ایرانی در اینستاگرام)”، فصلنامة رسانه، دورة 27، شمارة 5. 
بهشتی، محمدعلی(1392)، تحلیل نشانه‌شناختی نحوة بازنمایی نمادهای مذهبی در سینمای ایران (مطالعة موردی فیلم‌های پرفروش دهة 90)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه باقر‌العلوم.
تاجیک، محمدرضا (1383)، گفتمان، پادگفتمان و سیاست، مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی، چاپ اول، تهران.
چندلر، دانیل (1386)، مبانی نشانه‌شناسی، ترجمة مهدی پارسا، پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی، انتشارات سورة مهر، تهران.
حسینی، سیّدمجید (1392)، «تن دال»؛ تحول فرهنگ سیاسی در سینمای پرمخاطب ایران در سال‌های 1357 تا 1390، انتشارات رخدادنو، تهران.
خالق‌پناه، کمال (1390)، تحلیل نشانه‌شناختی نقش‌های خانوادگی در سریال‌های پربیننده تلویزیون، مرکز تحقیقات صداوسیما.
خجسته، حسن (1381)، “نظریه گفتمان و رادیو”، فصلنامة پژوهش و سنجش، شمارة 32.
دینه‌سن، آنه ماری(1380)، درآمدی بر نشانه شناسی، ترجمه مظفر قهرمان، نشر پرسش، آبادان.
سلطانی، سیّدعلی‌اصغر (1386)، “تحلیل گفتمانی فیلم‌های سیاسی‌ـ اجتماعی: نگاهی به پارتی سامان مقدم”، نشریة مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شمارة 9.
سلیمانی، مجید (1390)، تحلیل بازنمایی گفتمان‌های دینی در سینمای ایران (مطالعه موردی فیلم کتاب قانون)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
 شایان‌مهر، علیرضا (1377)، دائرة المعارف تطبیقی علوم اجتماعی، انتشارت کرمان، تهران.
ضمیران، محمد (1382)، درآمدی بر نشانه‌شناسی هنر، نشر قصه، تهران.
عطارزاده، مجتبی (1379)، “انقلاب و امنیت بین‌المللی”، فصلنامة مطالعات راهبردی، شمارة 9.
فرقانی، محمدمهدی(1382)، راه دراز گذر، نشر فرهنگ و اندیشه، تهران.
 فیسک، جان(1388)، درآمدی بر مطالعات ارتباطی، ترجمة مهدی غبرایی، دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها، چاپ دوم، تهران