نحوة پوشش خبری بحران در خبر تلویزیونی صداوسیما (مطالعة موردی: بحران پلاسکو در شبکة خبر)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر/سازمان صداوسیما

2 دانشگاه صداوسیما، دانشکده ارتباطات و رسانه

چکیده

این پژوهش که با روش تحلیل محتوای کمی انجام شده، به دنبال پاسخ به این سوال است که “نحوة پوشش خبری بحران در خبر تلویزیونی صداوسیما، چگونه است؟”. جامعة آماری این تحقیق، بخشهای خبری مشروح “ شبکة خبر” از زمان وقوع رویداد پلاسکو تا 9 روز بعد از آن است؛ که به روش تمامشماری، هر یک از اخبار انتخاب شد و به عنوان واحد مشاهده و واحد تحلیل، مورد مطالعه قرار گرفت. بر اساس یافتههای پژوهش، شبکة خبر در پوشش خبری بحران پلاسکو دارای نقاط قوتی چون برجستهسازی آن، نگاه محلی ـ ملی به حادثه و بیان بدون ابهام اخبار مرتبط با آن بوده است؛ عدم ارائة کافی اخبار در قالب بستة خبری، توجه به عناصر خبری “چرا” و “چگونه”، توجه بیشتر به سختخبر در مقایسه با نرمخبر، جهتگیری مثبت در قبال حادثه و رعایت نکردن بیطرفی، نگرفتن پاسخ مناسب از مسئولان و رفع مسئولیت از آنان، نیز از مهمترین نقاط ضعف این پوشش خبری بوده است. پیشنهاد میشود، صداوسیما رویکرد فرهنگی و نگرشی افکار عمومی را به بحران، به عنوان یک عامل فرصتآفرین و اتخاذ راهبرد فوق فعال در این زمینه، تغییر دهد. همچنین به تعریف بحران به عنوان «هر نوع اختلال و ناکارآمدی در فرایند سیر وضعیت موجود به وضعیت مطلوب»، توجه داشته باشد. در هنگام برخورد با نخستین هشدارها و نشانههای اختلال، بر توجه، پیشبینی و پیشگیری طبق الگوی جامع مدیریت بحران، تأکید کرده، شبکة ارتباط تعاملی مداوم رسانة ملی با وزارتخانهها و بازیگران بحران ایجاد کند و پاسخخواهی از مسئولان در زمان وقوع و بعد بحران را در پوشش خبری بحران، مورد توجه قرار دهد.

کلیدواژه‌ها


سورین و تانکارد (1384)، نظریه‌های ارتباطات،. ترجمة علیرضا دهقان، دانشگاه تهران، تهران.

عصاریان، زهرا (1390)، به‌سوی تدوین الگوی مطلوب صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران برای پوشش اخبار در شرایط بحرانی، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه صداوسیما، دانشکده ارتباطات و رسانه.

علی‌عسکری، عبدالعلی (1394)، مدیریت رسانه؛ نگاهی نو، چاپ و انتشارات سروش، تهران.

مک‌کوایل، دنیس (1388)، درآمدی بر نظریه‌های ارتباط جمعی، ترجمة پرویز اجلالی، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها، تهران.

ناصری طاهری، عباس، سیاوش صلواتیان و مصیب‌علی اکبرزاده آرانی (1394)، “ مطالعۀ تطبیقی عملکرد دو طیف رسانه‌ای جریان‌ساز و رقیب در مدیریت جریان خبری اسیدپاشی‌های اصفهان”، فصلنامة فرهنگ ـ ارتباطات، سال شانزدهم، شمارة 32.

نصراللهی اکبر (1391)، “ چگونگی مدیریت بحران به وسیلة رسانه و عوامل مؤثر بر کارکرد آن”، فصلنامة رسانه، دورة بیست و سوم، شمارة 1.

نصراللهی، اکبر (1389)، مدیریت پوشش خبر بحران، دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها، تهران.

وایت، ری (1380)، اخبار تلویزیونی، ترجمة اداره کل پژوهش‌های معاونت سیاسی صداوسیما، مرکز تحقیقات سازمان صداوسیما، تهران.

وردی‌نژاد، فریدون و شهلا بهرامی‌رشتیانی (1386)، مدیریت بحران و رسانه، انتشارات سمت، تهران.

ویمر، راجردی و جوزف آر. دومینیک (1384)، تحقیق در رسانه‌های جمعی، ترجمة کاووس سیدامامی، مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌های صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، تهران.